Η οριοθέτηση της συμπεριφοράς των παιδιών αποτελεί ίσως το μεγάλο στοίχημα που καλούνται να κερδίσουν οι γονείς στη σημερινή κοινωνία. Έχοντας πολλές απαιτήσεις, από την πλευρά των παιδιών, να διαχειριστούν, ελάχιστο χρόνο κι ακόμα λιγότερη υπομονή, εύκολα υποκύπτουν. Υποχωρούν σε αιτήματα των παιδιών, παραχωρούν προνόμια και δημιουργούν -άθελά τους είναι η αλήθεια- ένα προδεδικασμένο που δυσκολεύονται μετά να ανατρέψουν.

Η οριοθέτηση της συμπεριφοράς των παιδιών μοιάζει, υπό αυτές τις συνθήκες, βουνό.

Δεν θα ισχυριστώ ότι είναι εύκολη υπόθεση, αλλά θέλω να παραθέσω κάποιους βασικούς κανόνες αναφορικά με την επιβολή ορίων, τους οποίους συχνά αμελούμε.

Σαφή μηνύματα

Στη λεκτική επικοινωνία μας με το παιδί (ή τον έφηβο) θα πρέπει να’μαστε σαφείς και συγκεκριμένοι σχετικά με το τι ζητάμε. Η σαφήνεια στην έκφραση δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών και βοηθά το παιδί να σχηματίσει μια ξεκάθαρη εικόνα για το τι περιμένουμε ως γονείς.

Σαφές μήνυμα: “Η τηλεόραση θα ανοίξει αφού τελειώσετε τα μαθήματα σας“.

Ασαφές μήνυμα: “Η τηλεόραση θα ανοίξει μετά“.

Λογικά όρια

Επειδή μέσα στην ημέρα ένα παιδί μπορεί να αξιώσει 20 διαφορετικά πράγματα, θα πρέπει να’μαστε σε ετοιμότητα να θέσουμε όρια εκεί που πραγματικά χρειάζεται και να εξηγήσουμε στο παιδί τον λόγο για τον οποίο του απαγορεύουμε κάτι. Οι εξηγήσεις μας θα πρέπει να διέπονται από λογική, γιατί τα παιδιά θα αντιδράσουν διπλά σε κάτι που θεωρούν παράλογο ή σε κάτι που τους ζητείται χωρίς καμία εξήγηση.

Σταθερότητα

Όταν δεν επιτρέπουμε στο παιδί μας κάτι, θα πρέπει αυτή η απαγόρευση να ισχύει πάντα δεδομένων των ίδιων συνθηκών. Όταν απαγορεύουμε στο παιδί μας, για παράδειγμα, να παίζει με το μάτι της κουζίνας, το απαγορεύουμε κάθε μέρα και κάθε ώρα. Το λάθος που κάνουμε συχνά είναι ότι θέτουμε όρια κατά βούληση, χωρίς να έχουν μια σταθερότητα στο χρόνο. Η σταθερότητα στην επιβολή των ορίων βοηθάει το παιδί να διαμορφώσει, αλλά και να εσωτερικεύσει τους κανόνες της ζωής σας. (“Τρώμε μόνο 3 παγωτά την εβδομάδα“). Ως αποτέλεσμα αισθάνεται ότι ζει σε ένα σταθερό περιβάλλον, άρα νιώθει κι ασφάλεια μέσα σε αυτό. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν μπορεί να υπάρξουν κι εξαιρέσεις στον κανόνα. Αρκεί, όμως, αυτές οι εξαιρέσεις να δικαιολογηθούν ξεκάθαρα από τον γονέα. (“Επειδή σήμερα είναι τα γενέθλια σου κι είναι ξεχωριστή μέρα μπορείς να φας ένα επιπλέον παγωτό“).

Τόνος φωνής

Τα παιδιά ερμηνεύουν αυτά που τους λέμε, όχι μόνο βάσει του λεξιλογίου που χρησιμοποιούμε, αλλά και βάσει των μη λεκτικών στοιχείων που πλαισιώνουν τον λόγο μας. Ο τόνος της φωνής μας μπορεί να δηλώνει προσταγή, παραίνεση, συμβουλή. Μπορεί να κρύβει αυστηρότητα, ενδιαφέρον, προβληματισμό, ανησυχία. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται τις προθέσεις, αλλά και το συναίσθημά μας απ’τον τόνο της φωνής μας κι αντιδρούν πολλές φορές σ’αυτό. Ακόμα κι η πιο απλή προτροπή, αν ειπωθεί με αυστηρότητα και νεύρα μπορεί να ξεσηκώσει μια μικρή επανάσταση.

Θετική πλαισίωση

Τα όρια κι οι απαγορεύσεις δεν είναι απαραίτητο να φωνάζουν από χιλιόμετρα μακριά. Μπορούν να ειπωθούν με ήπιο και καλό τρόπο, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες για συμμόρφωση ή μειώνοντας τις αντιρρήσεις των παιδιών.

– Θα πάμε στην παιδική χαρά, αμέσως μόλις ολοκληρώσεις τα μαθήματα σου.

– Πλένουμε τα χέρια μας για να είναι καθαρά και να μπορούμε να φάμε το γλυκό μας.

– Το γλυκό σου είναι εδώ και σε περιμένει να πλένεις τα χέρια σου.

Λογικές συνέπειες

Ακόμα κι αν εφαρμοστεί μ’ευλάβεια ένας χρυσός συνδυασμός όλων των παραπάνω, δεν σημαίνει ότι θα’χουμε την πλήρη συμμόρφωση των παιδιών μας στις προσταγές και τις υποδείξεις μας. Τα παιδιά θα αντιδράσουν κάποια στιγμή. Θα εναντιωθούν σε αυτό που τους ζητάμε. Θα δοκιμάσουν την ελαστικότητα των ορίων. Ο ρόλος μας είναι μείνουμε σταθεροί σε αυτό που τους ζητάμε και κυρίως έτοιμοι να τα αφήσουμε να βιώσουν τις λογικές συνέπειες των επιλογών τους. Από τη στιγμή που θέτουμε, για παράδειγμα, ως κανόνα το πλύσιμο των χεριών πριν από το φαΐ, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να μην του επιτρέψουμε να απολαύσει την αγαπημένη του λιχουδιά αν δεν πλύνει τα χέρια του. Οι συνέπειες δεν χρειάζεται να επιβάλλονται με φωνές κι εκνευρισμό. Με ηρεμία και θετικές δηλώσεις μπορούμε να ενισχύσουμε την επιθυμητή συμπεριφορά:

– Φυσικά και θα φας το γλυκό σου, αμέσως μόλις πλένεις τα χέρια σου.

– Εσύ θα επιλέξεις αν θέλεις να πλένεις τα χέρια σου και να φας γλυκό ή να μην τα πλένεις και να κάνεις κάτι άλλο.

– Λυπάμαι, αλλά δεν μπορώ να σου δώσω το γλυκό σου από τη στιγμή που τα χέρια σου είναι βρώμικα.

Υπομονή

Η υπομονή είναι μια δεξιότητα που κάθε γονιός οφείλει να καλλιεργήσει. Το οφείλει στον εαυτό του, αλλά και στα παιδιά του. Ανυπομονούμε να συμμορφωθούν άμεσα. Να κάνουν τώρα αυτό που τους λέμε. Να μην αντιδρούν στα ίδια πράγματα ξανά και ξανά. Να βιαστούν, επειδή εμείς βιαζόμαστε. Αν θεωρήσουμε δεδομένη την αντίδραση του παιδιού, αλλά και το δικαίωμά του να αντιδρά, επιβάλλεται να του δώσουμε χρόνο να μάθει, να πειραματιστεί, να αντιδράσει, να επιλέξει. Όσο περισσότερο σταθεροί, ήρεμοι και λογικοί είμαστε εμείς οι ίδιοι, τόσο επιταχύνουμε την διαδικασία εκμάθησης κανόνων και κοινωνικά αποδεκτών συμπεριφορών στα παιδιά μας.

Πηγή: valiapavlidou.blogspot.com

Φανταστείτε ένα έμβρυο.

Φανταστείτε ένα μωρό.

Από την σύλληψή του μέχρι την ημέρα της γέννησής του, ζει σε ένα περιβάλλον ζεστό και καθησυχαστικό που το θρέφει και το προστατεύει απόλυτα.

Ακούει την φωνή της μητέρας του, αισθάνεται την παρουσία της. Ακούει και τον άλλο του γονιό.

Αν είναι δίδυμο έχει επιπλέον την παρουσία και την επαφή του άλλου μωρού.

Ποτέ δεν πεινάει.

Ποτέ δεν κρυώνει.

Ποτέ δεν αισθάνεται μονάχο.

Ποτέ του δεν φοβάται.

Έχει ΌΛΑ όσα χρειάζεται, ΠΑΝΤΑ και προτού καν τα ζητήσει.

Ζει σε έναν κόσμο ιδανικό, κολυμπάει κι απολαμβάνει.

Κι έπειτα, μια μέρα, γεννιέται.

Και τότε ΟΛΑ αλλάζουν.

Ανακαλύπτει το άγγιγμα, τη ζεστασιά και το γάλα της μητέρας του.

Ανακαλύπτει το πρόσωπο και τις γλυκές χειρονομίες του πατέρα.

Ανακαλύπτει πολλά όμορφα νέα πράγματα.

Από την άλλη όμως:

Ανακαλύπτει πώς είναι να κρυώνει.

Ανακαλύπτει πώς είναι να υποφέρει από την ζέστη.

Ανακαλύπτει τον τρόμο της μοναξιάς.

Ανακαλύπτει την πείνα.

Ανακαλύπτει έναν κόσμο εχθρικό σε σχέση με αυτόν που είχε συνηθίσει.

Είναι ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ να επιδιώκει να αναβιώσει αυτή την γνωριμη αίσθηση ασφάλειας. Θηλάζοντας ή όχι, το καλύτερο καταφύγιο είναι κοντά στο σώμα της μητέρας του.

Κοντά στην καθησυχαστική ζεστασιά των γονιών του.

Προσπαθήστε να το θυμάστε όταν αναρωτιέστε γιατί το μωρό σας θέλει να κοιμάται πλάι σας, γιατί αναζητά τόσο το κορμί σας, γιατί κλαίει.

Είναι κουραστικό, ναι, και πολύ σκληρό καμιά φορά, αλλά είναι αναπόφευκτο. Μπορεί να υπάρχουν κι άλλες αιτίες βεβαίως, αλλά περισσότερο συχνά, είναι γιατί έχει ακόμη ανάγκη λίγο χρόνο για να συνηθίσει στο καινούργιο περιβάλλον, κυρίως όταν έχει βιώσει για περισσότερο καιρό την κοιλιά της μάνας του από ότι την επαφή με το δέρμα της.

Δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητο και αυτόνομο από την στιγμή της γέννησής του, είναι αδύνατον για το ανθρώπινο είδος αυτό. Η ζεστασιά σας το ανακουφίζει. Το γάλα σας έχει μια γεύση παρόμοια με το αμνιακό υγρό που έπινε για εννιά μήνες.

Μην τσιγκουνεύεστε ούτε το ένα ούτε το άλλο, θα είστε και οι δύο πιο ήρεμοι αν αποδεχτείτε ότι αυτός ο χρόνος προσαρμογής είναι φυσιολογικός και αναγκαίος.

Πηγή: bienvivresagrossesse.com
Συγγραφέας: Muriel Watson
Μετάφραση: Μαρία Μαγγανάρη
MSc in Person-Centred Counseling and Psychotherapy
P.E.T., T.E.T., M.B.A.
mariamanganari.gr

Εκείνο, λοιπόν, το πιτσιρίκι που έπαιζε αμέριμνα στο σαλόνι σου, έκανε τα πάντα άνω κάτω, φώναζε μαμά 232 φορές την ώρα και έτρεχε στην αγκαλιά σου με την πρώτη ευκαιρία, ξαφνικά ετοιμάζεται να πάει σχολείο. Βάζει την τσάντα του, παίρνει το παγουρίνο του και στέκεται σοβαρό στην πόρτα. Σε κοιτάζει. Το κοιτάζεις κι εσύ. Σου απλώνει το χέρι…

’’Έλα, μαμά…’’

’’Μήπως είναι πιο έτοιμο από μένα;’’ αναρωτιέσαι. Απλώνεις κι εσύ το χέρι σου και ξεκινάτε. Αυτή τη φορά για μία βόλτα διαφορετική. Μια βόλτα σ’ έναν κόσμο χωρίς μαμά. Θεέ μου, τι βάρβαρος κόσμος…

Φτάνετε στο σχολείο. Υπάρχει ένα μούδιασμα. Λογικό. Μωρό είναι ακόμη. Κι εσύ η δυνατή μαμά που τα καταφέρνεις όλα, που έχεις βάλει τις ανάγκες σου στην άκρη, που μοιράστηκες όλη σου τη ζωή μ’ αυτό το πλάσμα, που.., που.., που…είσαι έτοιμη να σηκώσεις θρήνο γοερό.

Ηρέμησε. Απέναντι σου έχεις τη χαμογελαστή ιδιοκτήτρια παιδικού σταθμού που ετοιμάζεται ν΄αρπάξει το παιδί μέσα απ’ τα χέρα σου. ‘Ετσι είναι το σωστό. Ηρεμήστε κυρία μου, θα έρθει μόνο του το παιδί κι εγώ θα φύγω. Δικαιούμαστε και οι δύο μία ήπια προσαρμογή.

Κι έρχεται η στιγμή που φεύγει. Τα χέρια σου άδεια πια. Άραγε, θα το προσέχουν όπως εγώ; Κι αν πέσει; Κι αν κάποιο άλλο παιδάκι το πληγώσει; Αν, αν, αν… Η πόρτα κλείνει πίσω σου. Εκκωφαντικός στ’ αυτιά σου αυτός ο ήχος. Φεύγεις, όπως έφυγε κι εκείνο από την αγκαλιά σου, έτοιμο να κάνει τα βήματά του στον αληθινό κόσμο.

Τι βήματα όμως να κάνεις σ’ αυτόν τον κόσμο που ολοένα στενεύει; Μήπως γίνεται κι αλλιώς; Άσε το παιδί σου κι ευχήσου ν’ ανθίσει. Ευχήσου να του επιτρέψουν οι συνθήκες ώστε να βγάλει προς τα έξω αυτό που έχει στην ψυχή του. Ευχήσου να κάνει βήματα σ’ έναν ασφαλέστερο και καλύτερο αυριανό κόσμο.

Ευχήσου να βρει το φως και να νικήσει τα σκοτάδια του.

Ευχήσου να είναι ευτυχισμένο. Μακριά από εσένα και δίπλα σ’ εσένα.

Γράφει η Ελένη Λάμπου

Σε κάποια φάση της γονεϊκής σας σταδιοδρομίας, σίγουρα κάποιος θα σας πει ότι η λύση για το κλάμα του μωρού σας είναι να το αφήσετε να κλαίει μέχρι να ηρεμήσει μόνο του. Μην το κάνετε! Το να αφήσετε το μωρό να κλαίει μέχρι να σταματήσει είναι μια συμβουλή που μπορεί να σας κάνει μεγαλύτερο κακό παρά καλό. Ας προσπαθήσουμε να την αναλύσουμε για να καταλάβετε πόσο απάνθρωπη και μη βοηθητική είναι.

Τι ακριβώς είναι το κλάμα ενός μωρού;

Για τους οπαδούς της προσέγγισης, «άστο να κλάψει», το κλάμα δεν έχει κανένα νόημα. Στην πραγματικότητα, όμως, ο λόγος που κλαίει το μωρό σας είναι για να επικοινωνήσει. Θέλει απεγνωσμένα να επικοινωνήσει τις ανάγκες του. Το πώς, λοιπόν, εσείς θα ανταποκριθείτε στο κλάμα του είναι και ο τρόπος σας να επικοινωνήσετε μαζί του.

Εκτός από θαυμάσιο εργαλείο για τα μωρά, το κλάμα είναι και πολύ χρήσιμο σήμα για τους γονείς – και ειδικά για τη μητέρα. Είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να κινητοποιεί τους γονείς να ανταποκριθούν. Όταν μια μαμά παίρνει αγκαλιά το μωρό της που κλαίει και το θηλάζει, απολαμβάνει χαλαρωτικά αποτελέσματα των ορμονών που εκκρίνονται χάρη στον θηλασμό, κι αυτό βοηθάει να γίνει πιο στοργική και λιγότερο αγχώδης σε σχέση με το κλάμα του μωρού. Γιατί να θέλει κάποιος να το χάσει αυτό;

Τι συμβαίνει στο μωρό όταν το αφήνουμε να κλαίει μόνο του χωρίς ανταπόκριση;

Μήπως πρόκειται να «βγάλει» όλο το κλάμα που έχει μέσα του και να μην ξανακλάψει ποτέ; Όχι! Τα μωρά μπορούν να κλαίνε με τις ώρες και παρ’ όλα αυτά, να διατηρούν την ικανότητα να συνεχίσουν να κλαίνε. Αυτό που χάνει το μωρό όταν μένει μόνο του να κλαίει είναι το κίνητρο για να κλάψει – και μαζί με αυτό το κίνητρο και μερικά άλλα πολύτιμα πράγματα που το συνοδεύουν. Όταν δεν ανταποκρίνεται κανείς στο κλάμα του μωρού, εκείνο έχει δύο επιλογές: Είτε να προσπαθήσει να κλάψει πιο δυνατά, ώστε το σήμα που εκπέμπει να γίνει πιο έντονο, είτε να τα παρατήσει, να γίνει «καλό μωρό»(δηλαδή ήσυχο) και να μην ενοχλεί κανέναν. Σκεφτείτε πώς θα νιώθατε εσείς αν είχατε μια ανάγκη, αν προσπαθούσατε με όλη σας τη δύναμη να την επικοινωνήσετε και δεν σας άκουγε κανείς.

Θα θυμώνατε.

Θα νιώθατε ανίσχυροι και ασήμαντοι και θα σχηματίζατε την πεποίθηση ότι κανείς δεν νοιάζεται για σας, αφού κανείς δεν ενδιαφέρεται για τις ανάγκες σας. Αυτό, λοιπόν, που χάνει το μωρό όταν αφήνεται να κλαίει μόνο του είναι η εμπιστοσύνη: η εμπιστοσύνη στην ικανότητά του να επικοινωνεί τις ανάγκες του και στην ανταπόκριση των φροντιστών του.

Χάνουν και οι γονείς, όμως, πράγματα, όταν αφήνουν το μωρό τους μόνο του να κλαίει. Χάνουν την ευαισθησία τους. Μπορεί κάποιοι να σας συμβουλέψουν να σκληρύνετε λίγο όταν ακούτε το μωρό σας να κλαίει – μπορεί ακόμα και να σας πουν να το κάνετε για το καλό του.

Αυτό, όμως, είναι λάθος.

Πηγαίνετε κόντρα στην βιολογική σας τάση όταν συνειδητά απευαισθητοποιείτε τον εαυτό σας απέναντι στα μηνύματα που σας στέλνει το μωρό σας και καταπιέζετε τις ενστικτώδεις αντιδράσεις σας. Θα χάσετε την εμπιστοσύνη σας στα σήματα που σας στέλνει το μωρό, κι έτσι θα χάσετε την ικανότητά σας να καταλαβαίνετε την πρωτόγονη γλώσσα του. Αυτό συμβαίνει όταν οι γονείς αντιμετωπίζουν το κλάμα ως μέσο χειραγώγησης κι όχι ως μέσο επικοινωνίας.

Μια αληθινή μαρτυρία:

Τη δοκιμάσαμε τη μέθοδο του ελεγχόμενου κλάματος. Ήμουν τρομερά κουρασμένη και όλοι μου οι φίλοι μου πρότειναν την συγκεκριμένη προσέγγιση, οπότε σκέφτηκα να τη δοκιμάσω. Μεγάλο λάθος! Μου ράγισε την καρδιά το κλάμα της. Την επόμενη μέρα, εκείνη ήταν βραχνιασμένη κι εγώ διαλυμένη. Τις επόμενες μέρες δεν ξεκόλλαγε με τίποτα από πάνω μου. Δεν θα το ξανακάνω ποτέ.

Η επιστήμη λέει:

Η μέθοδος «αφήνω το μωρό να κλαίει» δεν τεκμηριώνεται επιστημονικά. Οι μελέτες δείχνουν ότι τα περισσότερα μωρά που τα αφήνουν να κλαίνε μόνα τους μέχρι να σταματήσουν δεν κλαίνε λιγότερο, ενώ ταυτόχρονα προσκολλώνται περισσότερο στους γονείς τους και καθυστερούν να ανεξαρτητοποιηθούν.

Επιμέλεια: Έλενα Θάνου.
Αποσπάσματα από το βιβλίο «Ανατροφή Ισχυρού Δεσμού» από τις εκδόσεις Μάρτης

Όταν ένα μικρό παιδί θυμώσει, νιώσει αδικημένο ή στεναχωρηθεί, δυσκολεύεται να εξηγήσει με λόγια αυτό που αισθάνεται εκείνη τη στιγμή. Το πιθανότερο, λοιπόν, είναι να ξεσπάσει με κλάματα, δυνατές φωνές ή αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά κάτι που μάλλον θα προκαλέσει και την δική μας έντονη αντίδραση. Ωστόσο, όταν ένα παιδί ξεσπά μ’ αυτόν τον τρόπο, δεν έχει ανάγκη την τιμωρία ή τις φωνές μας, αλλά μία αγκαλιά που θα το ηρεμήσει.

Δεν ξέρουν πώς να εκφραστούν με λόγια

Πολλές φορές, τα έντονα ξεσπάσματα των παιδιών συμβαίνουν γιατί δεν ξέρουν ακόμα πώς να εκφράσουν τον θυμό, την απογοήτευση ή την στεναχώρια τους. Το κλάμα και οι δυνατές φωνές είναι ο μόνος τρόπος που γνωρίζουν, οπότε αυτόν χρησιμοποιούν. Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να απαντήσουμε με την ίδια ένταση βάζοντάς τους τις φωνές και στέλνοντάς τα τιμωρία στο δωμάτιό τους.

Αντίθετα, πρέπει να τους δείξουμε πως υπάρχουν κι άλλοι τρόποι επικοινωνίας. Η αγκαλιά, ο διάλογος και η ήρεμη προσέγγιση όχι μόνο θα τα ηρεμήσουν αλλά θα τους δώσουν κι ένα σημαντικό μάθημα: με την συζήτηση κερδίζεις πολλά περισσότερα απ’ ότι με τις δυνατές φωνές και τα κλάματα!

Δεν έχουν μάθει να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους

Εκτός από το ότι δεν ξέρουν ακόμα πώς να εκφράσουν τα συναισθήματά τους με λόγια, δυσκολεύονται και να τα διαχειριστούν. Ο μεγάλος θυμός ή το αίσθημα της αδικίας συχνά δυσκολεύει τους ενήλικες – πόσο μάλλον τα μικρά παιδιά που έρχονται σε επαφή με τέτοια συναισθήματα για πρώτη φορά. 

Αντί να τους βάλουμε τις φωνές, λοιπόν, ας τα αγκαλιάσουμε για να ηρεμήσουν. Έπειτα, μπορούμε σιγά σιγά, με απλά και κατανοητά λόγια, να τα εισάγουμε στον κόσμο των συναισθημάτων και να τους εξηγήσουμε τί είναι ο θυμός, η θλίψη, κτλ. Όλα τα συναισθήματά είναι επιτρεπτά και κατανοητά, κι αυτό πρέπει να το καταλάβουν τα παιδιά μας. Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι ο τρόπος που τα αποδεχόμαστε και τα διαχειριζόμαστε. 

Η τιμωρία τα απομονώνει και τα απομακρύνει

Όταν βάζεις τιμωρία ένα μικρό παιδί, και ειδικά όταν είναι αναστατωμένο, νομίζει πως τιμωρείς όχι το ξέσπασμά του αλλά το συναίσθημα που ένιωσε. μακροχρόνια, λοιπόν, κάθε φορά που θυμώνει ή στεναχωριέται, νιώθει ενοχές για τα συναισθήματά του και τελικά δεν μαθαίνει ποτέ να τα αποδέχεται ως φυσιολογικά και να τα διαχειρίζεται. Μεγαλώνει και δεν ξέρει πώς να τα εκφράζει οπότε ή που θα εξακολουθήσει να ξεσπά περιμένοντας μετά την τιμωρία, ή που θα τα καταπιέζει. 

Πρέπει να γνωρίζουμε, όμως, πως όταν ένα παιδί (και αργότερα ένας ενήλικας) δεν μπορεί να εξωτερικεύσει τα συναισθήματά του, εκείνα συσσωρεύονται και τον βλάπτουν. και το μυστικό είναι να βοηθήσουμε τα παιδιά μας με κάθε τρόπο ώστε να γίνουν ισορροπημένα και ευτυχισμένα. 

Πώς θα τους μάθουμε να ξεσπούν χωρίς κλάματα και καβγάδες

Αφού, λοιπόν, απενοχοποιήσουμε το παιδί για τα συναισθήματά του, μπορούμε να του δώσουμε εναλλακτικές για τον τρόπο που μπορεί να τα εκφράζει ή να τα εκτονώνει. Για παράδειγμα, μπορεί να ξεσπά σε ένα μαξιλάρι που δεν ούτε πονάει, ούτε σπάει! Μπορεί να ακούει μουσική στο δωμάτιό του ή να ζωγραφίζει. Ανάλογα με τις προτιμήσεις και τις κλίσεις του, σίγουρα θα βρει κάτι που θα το βοηθά να διώχνει τα άσχημα συναισθήματα. 

Στη συνέχεια, οφείλουμε να του μάθουμε την αξία του διαλόγου και της συζήτησης. Τα προβλήματα λύνονται με την συζήτηση και όχι με αδιέξοδα ξεσπάσματα – κι αυτό πρέπει να το διδάξουμε στα παιδιά μας από νωρίς. 

Πηγή: mama365.gr

Λέξεις και φράσεις που αξίζει να χρησιμοποιούμε καθημερινά και συστηματικά, ανάλογα με την περίσταση, για να ενισχύσουμε την αυτοπεποίθηση και  τον αυτοσεβασμό των παιδιών, καθώς και το πολύτιμο συναίσθημα σύνδεσης και μοιράσματος μέσα στην οικογένεια:

• «Σ΄ ευχαριστώ»: μοιάζει αυτονόητο, αλλά πόσο συχνά ευχαριστούμε τα παιδιά μας, αναγνωρίζοντας την προσπάθειά τους να μας βοηθήσουν;
   «Σ΄ευχαριστώ που έστρωσες το τραπέζι. Εφτιαξα τη σαλάτα όσο με βοηθούσες». «Σ΄ευχαριστώ που βρήκες τη χαμένη θήκη του cd μου» κοκ.
• «Πες μου κι  άλλα»: η φράση – κλειδί για άμεση σύνδεση, χωρίς κριτική και υποδείξεις (τουλάχιστον άμεσα). Δίνει το πράσινο φως για να λυθεί η γλώσσα και ν΄ανοίξει η καρδούλα του παιδιού, που μπορεί να αρχίσει να λέει οτιδήποτε το απασχολεί: από την προπαίδεια που μόλις έμαθε μέχρι το πόσο εντυπωσιακό ήταν το πολύχρωμο κασκόλ της δασκάλας του. Στην πραγματικότητα δεν έχει τόσο σημασία τι θα πει όσο το να νιώθει άνετα να μιλάει με φυσικό τρόπο για την καθημερινότητα και η οικειότητα που αναπτύσσεται μέσα από την  επικοινωνία που ρέει.
• «Μπορείς!»: Η λέξη – σφραγίδα που αντανακλά την εμπιστοσύνη μας στο δυναμικό του. Η παρότρυνση του γονιού είναι αυτή που κάνει τη διαφορά όταν το παιδί χρειάζεται ενθάρρυνση για να συνεχίσει την προσπάθεια, για να δοκιμάσει κάτι καινούργιο, για να κάνει το πρώτο βήμα.

• «Πώς μπορώ να βοηθήσω;»: Η προθυμία μας να βοηθήσουμε (προσοχή, λέμε απλώς να βοηθήσουμε όχι να κάνουμε τη δουλειά για λογαριασμό του) προσφέρει το πολύτιμο συναίσθημα της υποστήριξης στο παιδί. Το εξοικειώνει επίσης με μια πιο  γενναιόδωρη και ακομπλεξάριστη συμπεριφορά που μπορεί να υιοθετήσει το ίδιο απέναντι στους συνομηλίκους του.
• «Ας βάλουμε όλοι ένα χεράκι για να…..»: …συμμαζέψουμε το σπίτι, καθαρίσουμε το δωμάτιο, φυτέψουμε τον κήπο…κοκ. Υπάρχει καλύτερος τρόπος για να μάθουν τα παιδιά την αξία της συνεργασίας για να γίνονται όλα πιο αποτελεσματικά, πιο εύκολα και πιο γρήγορα;
• «Τι θα ΄λεγες για μια αγκαλιά;»: Ο πιο άμεσος, αποτελεσματικός, υπέροχος τρόπος για να δείξουμε τρυφερότητα, υποστήριξη, αγάπη! Μάλιστα, η αγαπημένη συναδέλφισσα μαμαδο-μπλόγκερ Aspa προτείνει τη φράση – κλειδί «Επείγουσα αγκαλίτσα» για τις στιγμές SOS, όταν ένα μέλος της οικογένειας χρειάζεται άμεση ενίσχυση! Οσο τα παιδιά μεγαλώνουν αλλάζει και ο τρόπος που θέλουν να τους εκδηλώνουμε την τρυφερότητά μας: ένα χτυπηματάκι στην πλάτη, ένα φιλάκι στο μάγουλο, μια γρήγορη αγκαλιά…
• «Παρακαλώ»: Διαχρονική και κλασική λέξη όταν ζητάμε οτιδήποτε από το παιδί.  Στο κάτω κάτω δείχνει στοιχειώδη ευγένεια, το χρησιμοποιούμε με τους ξένους, γιατί όχι και με το παιδί μας;
• «Μπράβο, τα κατάφερες!»: Η λεκτική επιβράβευση  από έναν περήφανο γονιό  δίνει φτερά στο παιδί για να επιστρατεύσει τις δυνάμεις του και να ανοιχτεί σε νέα επιτεύγματα. Προσοχή: Να λέμε το μπράβο όταν το νιώθουμε πραγματικά και για μια  συγκεκριμένη προσπάθεια ή συμπεριφορά. Αν το λέμε με ευκολία για καθετί χάνει την αξία του!
• «Είναι ώρα για …»: ύπνο, μελέτη, ξεκούραση,  να κλείσει η τηλεόραση κοκ. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει ένα σταθερό πλαίσιο μέσα στο οποίο τα παιδιά λειτουργούν και είναι δουλειά του γονιού να το παρέχει και να το τηρεί, ειδικά όταν τα παιδιά είναι ακόμα μικρά.
• «Σ΄ αγαπώ!»: Δεν αρκεί να το νιώθουμε, χρειάζεται και να το λέμε! Οσο πιο συχνά λέμε «σ΄αγαπώ» τόσο πιο συχνά το ακούμε και η ζωή γίνεται όλο  και πιο όμορφη! Οσο για τα παιδιά, τα θεμέλια της αυτοεκτίμησής τους είναι τα «σ΄ αγαπώ»,  σε λέξεις και πράξεις, που εισέπραξαν από τους γονείς τους!

Πηγές: 1. http://life.familyeducation.com, 2. Terri Apter, The Confident Child (Bantam, 1998)

Οι περισσότεροι γονείς αναρωτιόμαστε πως θα καταφέρουμε να μεγαλώσουμε παιδιά που θα γνωρίζουν τα οριά τους, θα σέβονται και θα κατανοούν τους κανόνες και θα είναι ευτυχισμένα. Πως θα μεγαλώσουμε, με λίγα λόγια, ισορροπημένα παιδιά.

Συχνά, διαβάζουμε άρθρα και ακούμε συμβουλές από τους ειδικούς που μας λένε τι να κάνουμε, αλλά δυσκολευόμαστε να τις εφαρμόσουμε. Τα παιδιά μας φαίνεται να παίρνουν τον έλεγχο και εμείς μένουμε… αβοήθητοι απέναντί τους.

Υπάρχουν, όμως, και εκείνοι οι γονείς που μοιάζει να τα έχουν καταφέρει πολύ καλά. Τα παιδιά τους δεν παραφέρονται σε δημόσιους χώρους, πηγαίνουν για ύπνο στην ώρα τους χωρίς κλάματα, τρώνε ήρεμα το φαγητό τους και συμπεριφέρονται αρκετά ώριμα.

Πώς τα καταφέρνουν; Όρια, πρόγραμμα, ύπνος νωρίς και αγκαλιές είναι μερικά μόνο από τα όσα εφαρμόζουν οι γονείς τους και τα παιδιά λειτουργούν με -αυτό που ονομάζει κάθε κηδεμόνας- «σωστό τρόπο». Συγκεκριμένα:

Όρια

Τόσο δύσκολο να εφαρμοστούν… Τα παιδιά αντιδρούν, φωνάζουν ή… απειλούν. Να θυμάστε ότι όταν ένα παιδί αντιδρά έτσι προσπαθεί να ικανοποιήσει μια ανάγκη του με τον μόνο τρόπο που γνωρίζει, ζητώντας την. Η άρνηση τού ακούγεται σαν κάτι μόνιμο και απαγορευτικό. Δεν γνωρίζει πώς να λειτουργήσει «διπλωματικά» ούτε πως αν δράσει με διαφορετικό τρόπο ίσως καταφέρει αυτό που θέλει με ηρεμία.

Ανάλογα με το όριο που θέλετε να θέσετε πρέπει να γνωρίζετε, ότι θα πάρει καιρό μέχρι το παιδί να το δεχθεί. Όταν το παιδί φωνάζει ή αντιδρά, ουσιαστικά προχωρά προς την αποδοχή του ορίου. Αν εσείς παραμείνετε σταθεροί σε αυτό και δεν ταλαντεύεστε ανάμεσα στο «ναι» και στο «όχι», τότε αυτό θα λειτουργήσει.

Το παιδί πρέπει να καταλάβει, ότι ο κόσμος είναι ένα χαοτικό μέρος και τα όρια το βοηθούν να ζήσει σε αυτόν με ασφάλεια και ηρεμία. Δεν το κρατούν φυλακισμένο, αλλά το βοηθούν να «ανθίσει».

Συνήθειες

Καθημερινά το παιδί έρχεται αντιμέτωπο με πολλά καινούρια πράγματα, πρακτικά και συναισθηματικά. Οι καθημερινές συνήθειες και οι ρουτίνες βοηθούν τα παιδιά να είναι πιο συγκεντρωμένα και ήρεμα. Ακόμα και το πιο ανέμελο παιδί νιώθει μεγαλύτερη ασφάλεια όταν ξέρει τι θα κάνει κάθε πρωί, το μεσημέρι μετά το φαγητό ή πριν τον ύπνο. Σίγουρα, θα του αρέσουν οι εκπλήξεις αλλά ένα βασικό πρόγραμμα το βοηθά να είναι πιο σίγουρο και λιγότερο αγχωμένο στην καθημερινότητά του. Έτσι θα λειτουργεί πιο ήρεμα και με λιγότερες εντάσεις μέσα σε αυτήν.

Ύπνος

Ο ύπνος αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για τη σωστή ανάπτυξη του παιδιού. Με το σχολείο, τις δραστηριότητες, το παιχνίδι και το διάβασμα τα παιδιά συνήθως αργούν να πέσουν για ύπνο, ενώ αρκετές φορές δυσκολεύονται και να κοιμηθούν.

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που πρέπει ένας γονέας να κάνει για τα παιδιά του είναι να οριοθετήσει την ώρα του ύπνου του παιδιού και να μετατρέψει αυτό το όριο σε ρουτίνα της καθημερινότητας.

Αγκαλιές

Η Virginia Satir, γνωστή συγγραφέας και θεραπεύτρια έλεγε ότι «ο άνθρωπος χρειάζεται 4 αγκαλιές την ημέρα για επιβίωση, 8 για συντήρηση και 12 για ανάπτυξη».  Έρευνες έχουν αποδείξει ότι η αγκαλιά απελευθερώνει μεγάλες ποσότητες οξυτοκίνης, ορμόνης της ευτυχίας, η οποία συμβάλλει όχι μόνο στην καλή διάθεση του παιδιού αλλά και την ανάπτυξή του.

Παιχνιδιάρηδες γονείς

Ως ενήλικες δεν αφήνουμε μεγάλο περιθώριο στην καθημερινότητά μας για διασκέδαση και παιχνίδι. Οι μέρες μας είναι γεμάτες άγχος και σκληρή δουλειά. Το παιχνίδι είναι ο τρόπος των παιδιών να επικοινωνούν και το καλύτερο μέσο για να δημιουργήσουν μαζί μας μια υγιή σχέση.

Αφήνοντας στην άκρη τα κινητά μας τηλέφωνα και περνώντας ουσιαστικό και διασκεδαστικό χρόνο με τα παιδιά μας δεν βοηθάμε μόνο εκείνα αλλά και εμάς, αφού έτσι χαλαρώνουμε και αποφορτιζόμαστε από τις εντάσεις της ημέρας μας.

Παιχνίδι έξω από το σπίτι

Το παιχνίδι έξω από το σπίτι βελτιώνει την φυσική κατάσταση του παιδιού μας, την ψυχική του υγεία και τη δημιουργικότητά του. Τα παιδιά που δεν παίζουν συχνά σε εξωτερικούς χώρους παρουσιάζουν προβλήματα άγχους, εγγύτητας και κοινωνικοποίησης λένε οι ειδικοί. Να, λοιπόν, άλλος ένας λόγος για να βγείτε βόλτα με τα παιδιά στο πάρκο ή τις κούνιες όταν ο καιρός γίνεται πιο καλοκαιρινός…

Δουλειές του σπιτιού

Όλο και περισσότερες έρευνες αποδεικνύουν ότι τα παιδιά που αναλαμβάνουν ευθύνες μέσα στο σπίτι αναπτύσσουν θετική εικόνα για τον εαυτό τους, είναι πιο υπεύθυνα και αντιμετωπίζουν ευκολότερα τις αλλαγές και τις δύσκολες καταστάσεις. Ικανότητες που συμβάλλουν στην καλύτερη απόδοση στα σχολεία και θα συντροφεύουν τα παιδιά μας μια ζωή.

Μουσική

Επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι όταν ένα παιδί ξεκινά να παίζει μουσική ο εγκέφαλός του επεξεργάζεται ήχους που διαφορετικά δεν θα άκουγε καθόλου. Αυτή η ικανότητα βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν μια «νευροφυσιολογική διάκριση» μεταξύ ορισμένων ήχων που μπορούν να βοηθήσουν ακόμα και στην ακαδημαϊκή τους πορεία.

Οθόνες

Τα παιδιά σήμερα βιώνουν ορισμένα πράγματα που εμείς δεν τα είχαμε καν ονειρευτεί στην ηλικία τους. Η ενασχόληση με τις οθόνες και το διαδίκτυο είναι κάτι δεδομένο για αυτά. Ωστόσο ένα παιδί για να αναπτυχθεί σωστά χρειάζεται ερεθίσματα από τον πραγματικό κόσμο, κάτι που οι οθόνες δεν προσφέρουν ξεκάθαρα. Τα όρια, λοιπόν, και σε αυτόν τον τομέα είναι απαραίτητα!

Εμπειρίες

Όσο παράξενο και αν μας ακούγεται τα παιδιά δεν ενδιαφέρονται τόσο για τα αντικείμενα όσο για τις εμπειρίες. Μεγαλώνοντας δεν θα θυμούνται το χιλιοστό παιχνίδι που τους αγοράσατε, αλλά την βόλτα που πήγατε μαζί στο πάρκο ή το σινεμά. Την ώρα που μαγειρέψατε παρέα στην κουζίνα ή διαβάσετε μαζί ένα βιβλίο. Αυτό που θέλουν περισσότερο τα παιδιά για να είναι ευτυχισμένα, άρα και ήρεμα είναι ποιοτικός χρόνος με τους γονείς τους και τους σημαντικούς ανθρώπους της ζωή τους.

Βιβλία

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορεί να κάνει ένας γονιός για το παιδί του, πέρα από το να το κρατά υγιές και ασφαλές είναι να του διαβάζει βιβλία και παραμύθια. Από πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά πρέπει να ακούν ιστορίες, να παρακολουθούν εικόνες, να αναπτύσσουν τη φαντασία τους.

Τα βιβλία και η ανάγνωση αυτών στα παιδιά τα βοηθά να αναπτύξουν τον λόγο, να κοινωνικοποιηθούν, να κατανοήσουν τον κόσμο και να δεθούν περισσότερο με τους γονείς τους, υποστηρίζουν όλο και περισσότερες έρευνες. Οπότε, ξέρετε τι να κάνετε σήμερα το βράδυ με τα παιδιά…

Πηγή: infokids