Ο μητρικός θηλασμός έχει πολλά οφέλη για την υγεία τόσο για την μητέρα όσο και για το βρέφος. Το μητρικό γάλα περιέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ένα βρέφος κατά τους πρώτους μήνες ζωής. Η διαδικασία του θηλασμού θα πρέπει να είναι μια ευχάριστη εμπειρία και για την μητέρα και για το βρέφος.

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι θηλάζουσες μητέρες, τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό, είναι οι ερεθισμένες και τραυματισμένες θηλές. Κατά την διάρκεια της κύησης, οι θηλές διογκώνονται και γίνονται πιο ευαίσθητες (ειδικότερα στις πρωτοτόκες γυναίκες). Τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό, η διαδικασία του θηλασμού μπορεί να διαρκέσει πολύ ώρα, μερικές φορές μέχρι και μία ώρα, ενώ το νεογέννητο μπορεί να θηλάζει έως και 12 φορές την ημέρα και αυτό μέχρι να γίνει η ρύθμιση της παραγωγής του γάλακτος. Η πίεση που ασκείται από το μωρό στη θηλή, το σάλιο του (υγρασία) και η λάθος στάση κατά την διάρκεια του θηλασμού, με αποτέλεσμα τη λάθος σύλληψη της θηλής από το νεογνό, μπορεί να οδηγήσουν στον τραυματισμό των θηλών. Η άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων είναι απαραίτητη για την πρόληψη περαιτέρω και σοβαρότερων ζημιών.

Εφόσον οι θηλές σας είναι αρκετά ευαίσθητες, τραυματισμένες ή η διαδικασία του θηλασμού είναι εξαιρετικά επώδυνη, επικοινωνήστε με έναν επαγγελματία υγείας το συντομότερο δυνατό. Ωστόσο, η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία.

Σωστή σύλληψη του μαστού από το νεογνό (latch on)

Το κλειδί για έναν επιτυχημένο θηλασμό είναι η σωστή τοποθέτηση του νεογέννητου στον μαστό. Το μωρό θα πρέπει να συλλάβει στο στόμα του όχι μόνο τη θηλή, αλλά και ένα τμήμα της θηλαίας άλω (υποστρόγγυλη περιοχή γύρω από το μαστό). Όταν το νεογνό θηλάζει σωστά, η μύτη, τα μάγουλα και το πηγούνι του αγγίζουν το μαστό. Αν ο θηλασμός είναι επώδυνος, το μωρό θα πρέπει να απομακρυνθεί από το μαστό και να γίνει νέα προσπάθεια τοποθέτησής του σε αυτόν. Επιπλέον, για να προληφθεί ο τραυματισμός της θηλής κατά την απομάκρυνση του νεογνού από το μαστό, η μητέρα μπορεί να διακόψει το θηλασμό εισάγοντας το μικρό δάχτυλό της στο πλάγιο τοίχωμα του στόματος του νεογνού, έτσι η απομάκρυνση να γίνεται πιο φυσική.

Αν δεν είστε σίγουρες, τις πρώτες μέρες, πως το μωρό θηλάζει σωστά, επικοινωνήστε με μια μαία, η οποία θα σας προτείνει εναλλακτικές θέσεις και στάσεις θηλασμού και θα σας βοηθήσει να θηλάσετε το μωρό σας, όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα.

Φροντίδα και Περιποίηση θηλών

• Την περίοδο της κύησης, πολύ μικρές προεξοχές γύρω από την θηλαία άλω («φυμάτια του Montgomery») διογκώνονται και εκκρίνουν μία ελαιώδη ουσία, η οποία ενυδατώνει και προστατεύει τις θηλές σας. Για τον λόγο αυτό, καλό θα ήταν να αποφεύγονται τα αφρόλουτρα και το σαπούνι, καθώς και το τρίψιμο της περιοχής της θηλής, διότι μπορούν να αφαιρέσουν αυτό το φυσικό λάδι, προκαλώντας ξηρότητα και ερεθισμό. Κάθε φορά που περιποιείστε το μαστό σας, φροντίστε προηγουμένως να έχετε πλύνει τα χέρια σας.
• Δεν είναι απαραίτητο να ξεπλένετε τις θηλές σας, πριν και μετά, από κάθε θηλασμό, καθώς έρευνες έχουν δείξει πως τα βακτήρια στο δέρμα της θηλής της μητέρας βοηθούν στην ανάπτυξη του εντερικού μικροβιώματος των νεογνών και ότι το σάλιο του μωρού περιέχει αντιμικροβιακούς παράγοντες που βοηθούν στην επούλωση ενός τραυματισμού στο δέρμα της θηλής.
• Προσπαθήστε, πριν και μετά, από κάθε θηλασμό να βγάλετε (με καθαρά χέρια) μια μικρή ποσότητα μητρικού γάλακτος από τον μαστό και να κάνετε επάλειψη στις θηλές σας. Το μητρικό γάλα έχει αντισηπτικές και επουλωτικές ιδιότητες.
• Διατηρήστε τις θηλές καθαρές και αφήστε τις εκτεθειμένες στον αέρα για όσο το δυνατόν περισσότερο, ειδικά τις πρώτες μέρες μετά τον τοκετό, καθώς ο συχνός αερισμός των θηλών θα βοηθήσει στη γρήγορη επούλωση σε περίπτωση που υπάρχει τραυματισμός.
• Αποφύγετε να αυξήσετε τα διαστήματα μεταξύ των θηλασμών για να «ξεκουραστούν» οι θηλές σας. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή του γάλακτος. Θυμηθείτε ότι η συχνή σίτιση δημιουργεί και διατηρεί την παραγωγή σας, η οποία βασίζεται στο νόμο της προσφοράς και της ζήτησης.
• Επιπλέον, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κάποια κρέμα για τις θηλές που να περιέχει συστατικά φυσικής προέλευσης (π.χ. ελαιόλαδο βιολογικής καλλιέργειας), να είναι απόλυτα συμβατή με τον θηλασμό, να προστατεύει και να ενυδατώνει το δέρμα, καθώς και να καταπραΰνει από το αίσθημα δυσφορίας. Τέλος, προτιμήστε ένα στηθόδεσμο μαλακό, βαμβακερό που να στεγνώνει γρήγορα.

Πότε να ζητήσω βοήθεια;

• Αν κατά τη διάρκεια του θηλασμού υπάρχει έντονος πόνος, πιθανόν υπάρχει κάποιος τραυματισμός στη θηλή σας.
• Εάν, ο πόνος στη θηλή επιμένει ή παρατηρήσετε ασυνήθιστα συμπτώματα, όπως λευκές κηλίδες, θολότητα στις θηλές, πυώδης κίτρινες εκκρίσεις ή πυρετό, αναζητήστε βοήθεια από έμπειρη μαία, που θα κάνει τη σωστή διάγνωση και θα επιλύσει το πρόβλημα ή θα σας παραπέμψει σε ιατρό στην περίπτωση που χρειαστείτε φαρμακευτική αγωγή.

Ο μητρικός θηλασμός αποτελεί μία φυσική πράξη που συμβάλει θετικά στη σωματική και ψυχοσυναισθηματική υγεία της μητέρας και του βρέφους. Αυτή η διαδικασία θα πρέπει να προσφέρει ευχαρίστηση τόσο στη μητέρα όσο και στο νεογνό. Όταν υπάρχουν προβλήματα θα πρέπει να ανιχνεύονται άμεσα και να αντιμετωπίζονται εγκαίρως. Οι μαίες της Φαιναρέτης συμπαραστέκονται σε κάθε γυναίκα που αντιμετωπίζει προβλήματα με τον θηλασμό, παρέχοντάς της εξειδικευμένη συμβουλευτική, με σεβασμό κάθε φορά στις ανάγκες και τις επιθυμίες της γυναίκας.

Ελένη Τσολαρίδου, MSc

Μαία

Κέντρο Ημέρας –Φαιναρέτη

Στόχος των μαλάξεων στο στήθος είναι να συνεχίζεται η ροή μητρικού γάλακτος προς το στόμα του μωρού όταν εκείνο πιπιλάει τη θηλή χωρίς στην πραγματικότητα να καταπίνει. Η κατάποση στο στήθος συμβαίνει όταν στο στόμα του μωρού μαζεύεται ποσότητα μητρικού γάλακτος και έχει τα εξής χαρακτηριστικά:
• Ακούγεται ένα ήπιο «γκλουπ» – αλλά όχι πάντα, ιδιαίτερα τις πρώτες εβδομάδες!
• Η γωνία της κάτω γνάθου του μωρού, ακριβώς κάτω από το αυτί, κινείται έντονα και αργά
• Το στόμα του μωρού κατά το θηλασμό ανοίγει διάπλατα, μένει ανοιχτό κάνοντας παύση και έπειτα κλείνει

Το πιπίλισμα του μωρού στο στήθος της μητέρας χωρίζεται σε δύο κατηγορίες:
• Στο «θρεπτικό» πιπίλισμα, όταν δηλαδή το μωρό λαμβάνει γάλα καταπίνοντας σύμφωνα με την διαδικασία που περιγράφηκε παραπάνω, και
• Στο «μη θρεπτικό» πιπίλισμα, όταν δηλαδή το μωρό δεν λαμβάνει γάλα και δεν καταπίνει. Σε αυτήν την περίπτωση δεν ακούγεται «γκλουπ» την ώρα του θηλασμού, η γωνία της κάτω γνάθου του μωρού δεν κινείται έντονα ή κινείται γρήγορα, ενώ το στόμα του μωρού δεν ανοίγει διάπλατα, παρά μόνο πιπιλάει επιφανειακά την θηλή, κάνοντας μικρές και συχνές κινήσεις της γνάθου σαν τρεμούλιασμα

Το «μη θρεπτικό» πιπίλισμα είναι φυσιολογικό και θεμιτό σε αρκετές περιστάσεις, όπως:
• Στην πρώτη περίοδο εγκατάστασης του θηλασμού, όταν το μωρό μαθαίνει σιγά-σιγά να τρέφεται σωστά στο στήθος
• Στην αρχή κάθε θηλασμού, όπου το μωρό με αυτόν τον τρόπο ενεργοποιεί το αντανακλαστικό έκλυσης γάλακτος, δηλαδή με το γρήγορο πιπίλισμα το μωρό βοηθάει να «κατέβει» το γάλα
• Στο τέλος του κάθε θηλασμού, όταν αραιώνουν οι θρεπτικοί θηλασμοί και το μωρό χαλαρώνει
• Σε εγκατεστημένη γαλουχία, οποτεδήποτε το μωρό θέλει να έρθει στο στήθος για λόγους πέρα από πείνα (βλέπε το άρθρο «Θηλασμός δεν είναι μόνο θρέψη»).

Ωστόσο, το «μη θρεπτικό» πιπίλισμα στο θηλασμό, εάν κυριαρχεί κατά τον πρώτο καιρό που εδραιώνεται η γαλουχία, είναι παθολογικό σημάδι και απαιτεί από επαγγελματίες υγείας και μητέρα να δράσουν, ώστε να αυξηθεί ο χρόνος «θρεπτικού» πιπιλίσματος. Κύριο μέσο για να γίνει αυτό και πολύ σημαντική τεχνική που κάθε θηλάζουσα μητέρα πρέπει να γνωρίζει είναι οι μαλάξεις στο στήθος.

Εάν λοιπόν το μωρό δεν πίνει άλλο μητρικό γάλα από μόνο του, η μητέρα μπορεί να χρησιμοποιήσει τις μαλάξεις στήθους για να μετατρέψει το επιφανειακό πιπίλισμα του παιδιού της σε καταπόσεις, και να συνεχίσει έτσι το μωρό να λαμβάνει γάλα. Οι πιέσεις αυτές στο στήθος της μαμάς προσομοιάζουν με το αντανακλαστικό έκθλιψης του γάλακτος (το απότομο «κατέβασμα» του γάλακτος που κάποιες μητέρες βιώνουν κατά το τάισμα ή όταν ακούν το μωρό να κλαίει – αν και πολλές μητέρες δεν νιώθουν αυτό το αντανακλαστικό).

Η τεχνική των μαλάξεων μπορεί να αποβεί χρήσιμη στις εξής περιπτώσεις:
• Το μωρό δεν βάζει ικανοποιητικό βάρος
• Το μωρό που θηλάζει έχει κολικούς
• Το μωρό είναι στο στήθος υπερβολικά συχνά ή για μεγάλο χρονικό διάστημα σε έναν θηλασμό
• Η μητέρα έχει πληγωμένες θηλές
• Το στήθος της μητέρας εμφανίζει αποφράξεις, πρηξίματα ή μαστίτιδα
• Το μωρό πέφτει για ύπνο εύκολα και γρήγορα πάνω στο στήθος
• Το μωρό είναι νωθρό, δεν ξυπνάει εύκολα, είναι ικτερικό.
• Η μητέρα κάνει αντλήσεις με θήλαστρο, που πρέπει να γίνουν πιο αποδοτικές, πιο αποτελεσματικές και πιο σύντομες.

Οι μαλάξεις στήθους είναι βασική τεχνική για να γίνει ο θηλασμός αποτελεσματικότερος, αποδοτικότερος και συντομότερος. Σε ένα φιλικό προς τα βρέφη σύστημα υγείας, οι μαλάξεις θα βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή αντιμετώπισης στις συνήθεις περιπτώσεις που παιδίατροι συστήνουν ξένο γάλα – «δεν φτάνει το γάλα σου» κλπ – , χωρίς να έχουν κάνει οτιδήποτε προηγουμένως για να ελέγξουν και να αυξήσουν την παραγωγή γάλακτος της μητέρας. Οι τεχνικές μάλαξης θα έπρεπε να διδάσκονται σε όλες τις θηλάζουσες μητέρες και συνιστούν συνήθη παρέμβαση κατά την αξιολόγηση ενός θηλασμού από Πιστοποιημένο Σύμβουλο Γαλουχίας IBCLC. Οι τεχνικές μάλαξης του στήθους είναι πιο πρωταρχικής σπουδαιότητας για την αύξηση της παραγωγής μητρικού γάλακτος από επιλογές όπως η μαγιά μπύρας και άλλα γαλακτογωγικά φάρμακα, που συστήνονται κατά κόρον και με υπερβολική ευκολία. Η ουσία του θηλασμού δεν είναι οι ορμόνες και τα φάρμακα, αλλά η αυτοκρινής ρύθμιση, δηλαδή η τοπική ρύθμιση της ποσότητας που παράγεται με βάση την ζήτηση και την προσφορά. Κανένα φάρμακο δεν πρόκειται να κάνει το παραμικρό εφόσον το μωρό δεν θηλάζει συχνά τη μαμά του και εφόσον το μωρό δεν θηλάζει αποτελεσματικά τη μαμά του– δεν απομακρύνει πραγματικά γάλα από τον μαστό της γυναίκας.

Οι μαλάξεις βέβαια δεν είναι απαραίτητες όταν όλα πηγαίνουν καλά. Όταν όλα πηγαίνουν μια χαρά, η μητέρα δεν πρέπει να αγχώνεται που το παιδί κάθεται στο στήθος για κάποιο χρόνο πιπιλίζοντας επιφανειακά, «μη θρεπτικά». Η μητέρα είναι καλό να αφήνει το μωρό να καθορίσει πότε θα φάει, πως θα φάει, να το αφήσει να «τελειώσει» την μια πλευρά και να προσφέρει την δεύτερη εάν το μωρό συνεχίζει να πεινάει.
Οι μαλάξεις στήθους λειτουργούν ιδιαίτερα καλά κατά τις πρώτες ημέρες από την γέννα. Βοηθούν το νεογέννητο να πάρει περισσότερο πρωτόγαλα.

Απαραίτητη προυπόθεση για να προχωρήσουμε σε μαλάξεις στήθους είναι το μωρό να έχει προσλάβει το στήθος της μητέρας του καλά στο στόμα του. Πολλές φορές το μωρό καταφέρνει να πάρει ικανοποιητική ποσότητα γάλακτος ακόμα και με κακό πιάσιμο της θηλής. Αυτό συμβαίνει γιατί αυτές οι μητέρες έχουν άφθονο γάλα. Ωστόσο, η μητέρα ίσως πληρώσει ένα τίμημα για το κακό πιάσιμο του στήθους από το μωρό – πληγωμένες θηλές, ένα μωρό με έντονους «κολικούς», ένα μωρό που βρίσκεται «συνέχεια» στο στήθος αλλά προφανώς καταπίνει κατά μικρό μέρος μόνο αυτού του χρόνου.

Κάτι επίσης σημαντικό που πρέπει οι θηλάζουσες μητέρες να γνωρίζουν είναι ότι, η κυριότερη αιτία που το μωρό κατά τις πρώτες 3-6 εβδομάδες πέφτει γρήγορα για ύπνο στο στήθος είναι ότι η ροή γάλακτος από αυτό προς το στόμα του παιδιού είναι αργή. Η κυριότερη αιτία που τα νεογέννητα κοιμούνται στο στήθος δεν είναι ότι χόρτασαν – μια τραγικά λανθασμένη αντίληψη μητέρων και επαγγελματιών υγείας που συνδέουν το ήσυχο μωρό που κοιμάται πολύ με το υγιές, ευχαριστημένο μωρό, πράγμα που σε πολλές περιπτώσεις είναι ακριβώς το ανάποδο: το μωρό μπορεί να είναι βαριά άρρωστο, να έχει σοβαρό ίκτερο, αφυδάτωση, απώλεια βάρους ή υποθυρεοειδισμό. Η κυριότερη αιτία που τα μωρά κοιμούνται αμέσως στο στήθος πιπιλώντας επίσης δεν είναι ότι είναι οκνηρά ή ότι «κακομαθαίνουν» χρησιμοποιώντας το στήθος της μαμάς ως πιπίλα. Η κυριότερη αιτία υπερβολικού ύπνου στο στήθος είναι ότι το μωρό δεν βρίσκει ή δεν μπορεί να ρουφήξει το γάλα! Αργότερα, μετά τους πρώτους μήνες, τα περισσότερα μωρά βγαίνουν από το στήθος από μόνα τους όταν η ροή μειώνεται τόσο που δεν βρίσκουν γάλα. Αυτό όμως στην αρχή τα περισσότερα μωρά δεν είναι αρκετά ώριμα να το κάνουν, με αποτέλεσμα νας παραμένουν στο στήθος της μαμάς κολλημένα για ώρα πολλή χωρίς στην πραγματικότητα να καταπίνουν.

Πως πρέπει να γίνονται οι μαλάξεις στο στήθος της λεχώνας;
Υπάρχουν πολλές τεχνικές. Στην Ιαπωνία, όπου τα ποσοστά θηλασμού είναι υψηλά και υπάρχει παράδοση διδασκαλίας στις τεχνικές θηλασμού, αναφέρονται πολλές τεχνικές μαλάξεων που διδάσκονται σε όλες τις λεχώνες. Στον δυτικό κόσμο, ο Dr J Newman περιγράφει την τεχνική του ως εξής:
1. Η μητέρα, οποιαδήποτε και αν είναι η στάση θηλασμού, κρατάει με το ένα της χέρι το παιδί

2. Η μητέρα με το ελεύθερό της χέρι υποστηρίζει τον μαστό, κάνοντας έναν κύκλο: ο αντίχειρας στο πάνω μέρος του μαστού, τα τέσσερα δάχτυλα στο κάτω του μέρος. Το χέρι βρίσκεται σε απόσταση και μακριά από την θηλή και την θηλαία άλω, κοντά στο θωρακικό τοίχωμα.

Ένα πολύ συχνό δυστυχώς λάθος που κάνουν οι περισσότερες λεχώνες είναι να πιάνουν το στήθος τους με τον τρόπο του τσιγάρου, δηλαδή πολύ κοντά στην θηλή, πατώντας τον αδένα με τον δείχτη πάνω από την θηλή και το μεσαίο δάχτυλο κάτω από αυτήν. Το πιάσιμο αυτό του στήθους είναι λανθασμένο, δεν προσφέρει τίποτα, αντίθετα θα έπρεπε να αποθαρρύνεται από μαίες και παιδιάτρους που φροντίζουν λεχώνες. Οι επαγγελματίες υγείας θα έπρεπε να διδάσκουν τις μητέρες τον σωστό τρόπο στήριξης του στήθους με τα τέσσερα δάχτυλα από κάτω. Οι έγκυες μητέρες που θέλουν να θηλάσουν θα έπρεπε να εξοικειώνονται με τον τρόπο πιασίματος του στήθους χρησιμοποιώντας κούκλα ήδη πριν την γέννηση του παιδιού.

3. Η μητέρα παρατηρεί το στόμα του μωρού: καταπίνει; Φυσικά δεν χρειάζεται να υπερβάλλουμε και να προσπαθούμε να «πιάσουμε» κάθε γουλιά του μωρού. Από την άλλη μεριά όμως, οι λεχώνες χρειάζεται να μάθουν να παρατηρούν το βρέφος τους την ώρα που είναι στο στήθος. Δεν αρκεί απλά να πιάνει τη θηλή, το θέμα είναι τι κάνει όσο είναι εκεί. Και φυσικά δεν έχει καμία σημασία πόσα λεπτά της ώρας βρίσκεται το βρέφος στο στήθος, μπορεί να βρίσκεται πέντε λεπτά και να έχει πάρει ικανοποιητική ποσότητα γάλακτος, μπορεί και να βρίσκεται μία ώρα στο στήθος και να μην έχει πάρει ούτε γουλιά. Δεν κοιτάμε το ρολόι αλλά το παιδί! Η μητέρα λοιπόν παρατηρεί εάν το μωρό κάνει αργές, έντονες κινήσεις με το σαγόνι του και αν ακούγεται κατάποση.

4. Εάν το μωρό σταματάει να καταπίνει και απλά «πιπιλάει» στο στήθος τρεμουλιαστά ή με μικρές και συχνές κινήσεις του σαγονιού, η μητέρα μαλάσσει το στήθος της για να αυξήση την εσωτερική πίση σε ολόκληρο το μαστό. Δεν πρέπει να τρίβει τα δάχτυλά της στο δέρμα, πράγμα που μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό και ερυθρότητα. Απλά συνθλίβει το μαστό χωρίς να μεταφέρει τα δάχτυλα από τη θέση που βρίσκονται. Πιέζει και κρατά την πίεση. Όχι τόσο δυνατά που να πονάει και με προσοχή να μην επηρεάζεται το σχήμα της θηλαίας άλω (του σκουρόχρωμου τμήματος του στήθους που είναι κοντά ή μέσα στο στόμα του παιδιού). Με την διατήρηση αυτής της πίεσης, το μωρό συνήθως σε λίγα δευτερόλεπτα ξεκινάει και πάλι να καταπίνει – κάνοντας μεγάλο στόμα, έπειτα παύση, έπειτα κλείνοντας το στόμα. Η μητέρα λοιπόν χρησιμοποιεί την μάλαξη όταν το βρέφος πιπιλάει χωρίς να καταπίνει.

5. Η μητέρα διατηρεί την πίεση μέχρι το μωρό να σταματήσει να καταπίνει ακόμα και με την πίεση, οπότε η μητέρα ελευθερώνει το στήθος, ανοίγοντας τα δάχτυλα.

6. Ο λόγος που η μητέρα ελευθερώνει το στήθος είναι για να επιτρέψει το χέρι της να ξεκουραστεί και για να επιτρέψει στο μωρό να κάνει παύση, διάλειμμα.

7. Όταν το μωρό ξεκινήσει να πιπιλάει και πάλι, η μητέρα παρατηρεί: εάν δεν αρχίσει να καταπίνει ξεκινάει πάλι την πίεση στο στήθος.

8. Η μητέρα συνεχίζει στο ένα στήθος μέχρις ότου το μωρό σταματήσει να καταπίνει ακόμα και με μαλάξεις. Περιμένει αρκετά δευτερόλεπτα έως ένα λεπτό πριν αποφασίσει να βγάλει το παιδί από το στήθος. Μπορεί μετά από μακρά παύση, το μικρό να ξεκινήσει πάλι το πιπίλισμα. Εάν δεν ξεκινάει το πιπίλισμα και δεν βγαίνει μόνο του από το στήθος, η μητέρα το βγάζει χρησιμοποιώντας το μικρό της δάχτυλο στο στόμα του μωρού.

9. Η μητέρα παρατηρεί για λίγο αν το μωρό δείχνει εκ νέου σημάδια πείνας. Αν ναι, προσφέρει τον άλλο μαστό και επαναλαμβάνει την διαδικασία.

10. Σε περίληψη: η μητέρα κάνει μάλαξη όταν το μωρό πιπιλίζει «μη θρεπτικά» χωρίς να καταπίνει. Η μητέρα περιμένει το μωρό να ξεκινήσει το πιπίλισμα, δεν κάνει μάλαξη όταν το μωρό δεν πιπιλάει και κάνει διάλειμμα. Το μωρό ξεκινάει, κάνει μη θρεπτικό πιπίλισμα, εάν αυτό σύντομα δεν γίνεται θρεπτικό πιπίλισμα, τότε ξεκινάει μαλάξεις.

Αυτή η μέθοδος λειτουργεί καλά σε πολλές περιπτώσεις. Εάν όμως η μητέρα βρίσκει κάποιον άλλο τρόπο που λειτουργεί για το μωρό της καλύτερα πρέπει να τον συνεχίσει. Όσο οποιαδήποτε τεχνική χρησιμοποιηθεί δεν οδηγεί σε πόνο στο στήθος και φέρνει γάλα στο στόμα του μωρού, είναι σωστή και πρέπει να χρησιμοποιείται για την συγκεκριμένη δυάδα μητέρας – βρέφους.
Όσο περνάει ο καιρός και η μητέρα με το βρέφος μαθαίνουν τον θηλασμό, το σύνηθες είναι τα πράγματα να παίρνουν τον δρόμο τους και να γίνονται φυσικά, με τρόπους θηλασμού που βολεύουν την συγκεκριμένη δυάδα.

Παρατηρήστε τον τρόπο που λειτουργούν οι μαλάξεις στο στήθος στα εκπαιδευτικά βίντεο του J Newman:

https://ibconline.ca/breastfeeding-videos-english/

Πηγή: Breast Compressions, Breastfeeding Help, www.nbci.ca

Μετάφραση/ Επεξεργασία: Σ Παπαβέντσης MRCPCH DCH IBCLC 2011

Στέλιος Παπαβέντσης , Παιδίατρος

Αδιαμφισβήτητα το μητρικό γάλα είναι η ιδανικότερη τροφή για το παιδί σας το πρώτο εξάμηνο της ζωής. Η βιβλιογραφία αναφέρει ότι κάθε μητέρα παράγει το ιδανικό γάλα για το βρέφος της και η σύστασή του αλλάζει ανάλογα με τις ανάγκες του βρέφους.

Πολλές φορές όμως αναρωτιέστε τι πρέπει να τρώτε και εάν η διατροφή επηρεάζει τη σύσταση του μητρικού γάλακτος. 

Οι περισσότερες συμβουλές που ακούτε για το τι πρέπει μια μητέρα να τρώει και να αποφεύγει ενώ θηλάζει, δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες.  Η θεία λέει να μην τρώτε φασόλια γιατί θα έχει το μωρό πόνους στην κοιλιά. Η γιαγιά σας συμβουλεύει να μην τρώτε σοκολάτα γιατί θα αλλάξει η γεύση του γάλακτος. Ακούγοντας λοιπόν όλα αυτά είναι λογικό να σας πιάνει πανικός και να μην ξέρετε τι να κάνετε.

Όμως δεν υπάρχει κανένας λόγος να πανικοβάλλεστε. Ο βασικός κανόνας για τη διατροφή της θηλάζουσας μητέρα είναι η υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή με όλα τα είδη τροφίμων και δίνοντας λίγο περισσότερη προσοχή στην κατανάλωση ψαριού, αλκοόλ και καφεΐνης. Ο οργανισμός τροφίμων και φαρμάκων (FDA) συνιστά στις μητέρες που θηλάζουν να μην καταναλώνουν θαλασσινά που περιέχουν μεγάλες ποσότητες υδραργύρου. Συγκεκριμένα να μην καταναλώνουν  ξιφία, σκουμπρί, γλώσσα, καρχαρία.

Επιπλέον κόντρα στις δοξασίες περασμένων δεκαετιών, έρευνες έχουν δείξει ότι η ποιότητα και η ποσότητα του γάλακτος δεν εξαρτώνται από τη διατροφή της μητέρας. Με απλά λόγια το τι και πόσο τρώει μια θηλάζουσα δεν επηρεάζει ούτε την ποσότητα του γάλακτος που παράγει, ούτε την περιεκτικότητά του σε θρεπτικά συστατικά. 

Καλό θα ήταν εάν θηλάζετε να ακολουθείτε μια ισορροπημένη διατροφή, έτσι ώστε το βρέφος να αποκτήσει και μια ήπια ανοχή σε αλλεργιογόνα τρόφιμα και να τα αποδεχτεί πιο εύκολα ο οργανισμός του, όταν φτάσει η στιγμή για την εισαγωγή στερεών τροφίμων. Ο μύθος ότι πρέπει να τρώτε παραπάνω για να έχετε γάλα δεν ισχύει. Ακόμα και μια γυναίκα που είναι υποσιτισμένη μπορεί να παράγει γάλα σε ιδανική ποσότητα και ποιότητα για να θρέψει το βρέφος. 

Τι ισχύει για τη καφεΐνη και το αλκοόλ;

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων, η σύσταση κατανάλωσης καφεΐνης κατά το θηλασμό είναι έως 200mg την ημέρα. Το ποσό αυτό ισοδυναμεί με 2 κούπες στιγμιαίου καφέ ή 3-4 φλιτζάνια ελληνικού καφέ, σε περίπτωση που δεν καταναλώνετε κάποια άλλη πηγή καφεΐνης μέσα στην ημέρα, όπως ρόφημα σοκολάτας ή τσάι. 

Επίσης δεν έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά ότι η μπύρα χωρίς αλκοόλ αυξάνει την έκκριση γάλακτος, όπως πολλοί πιστεύουν. Τα καφεϊνούχα ροφήματα ή το αλκοόλ είναι καλό να καταναλώνονται αμέσως μετά τον θηλασμό, ώστε να μεσολαβεί τουλάχιστον ένα δίωρο μέχρι τον επόμενο θηλασμό. 

Όταν μια θηλάζουσα μητέρα καταναλώνει αλκοόλ, ένα μικρό ποσοστό αλκοόλ μεταφέρεται στο μητρικό γάλα. Η ποσότητα αλκοόλ που θεωρείται “ασφαλής” κατά το θηλασμό δεν είναι γνωστή.  Για μια γυναίκα με μέσο σωματικό βάρος χρειάζονται περίπου δύο ώρες για να καθαρίσει εντελώς από τον οργανισμό της μια μερίδα αλκοόλ. Μια μερίδα αλκοόλ αντιστοιχεί σε 350 ml μπύρα (5% αλκοόλ) ή 150 ml κρασί (11% αλκοόλ). Εάν καταναλώσετε περισσότερη ποσότητα από μια μερίδα αλκοόλ καλύτερα να μην θηλάσετε για τις επόμενες 4 ώρες.

Η βιβλιογραφία δε συστήνει στις θηλάζουσες να αποκλείουν προληπτικά τρόφιμα από τη διατροφή τους, αν δεν έχει παρουσιαστεί κάποιους είδους ενόχληση στο βρέφος, γιατί τέτοιους είδους ενοχλήσεις αναπτύσσονται και σε μη θηλάζοντα βρέφη.

Ωστόσο εάν παρατηρήσετε ότι κάποιο τρόφιμο που φάγατε μπορεί να σχετίζεται με κάποιο σύμπτωμα που εμφάνισε το μωρό σας, όπως κοκκινίλες στο σώμα, τότε αποφύγετε το συγκεκριμένο τρόφιμο για την επόμενη βδομάδα για να δείτε τη διαφορά στη συμπεριφορά του παιδιού σας.  Ακολούθως μπορείτε να το ξαναδοκιμάσετε σε μικρή ποσότητα για να δείτε εάν εμφανιστούν τα συμπτώματα ξανά.

Πολλές φορές συζητείται η αποφυγή τροφών όπως το κρεμμύδι, το λάχανο, η φράουλα, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, το καλαμπόκι, τα αυγά. Όμως δεν έχει τεκμηριωθεί από καμία επιστημονική έρευνα ότι τα τρόφιμα αυτά πρέπει να μην τα καταναλώνετε όταν θηλάζετε.

Συμπερασματικά η ιδανική διατροφή για μια θηλάζουσα μητέρα είναι η ισορροπημένη διατροφή που περιέχει ποικιλία τροφίμων, σύμφωνα πάντα με τις ανάγκες της και το σωματικό της βάρος. 

Πηγή: Τζουλιάννα Καρνέζη – jenny.gr/

Ο μητρικός θηλασμός είναι αναφαίρετο δικαίωμα στη ζωή για κάθε παιδί και μητέρα

O μητρικός θηλασμός είναι ο μοναδικός φυσικός και φυσιολογικός τρόπος σίτισης των βρεφών. Το μητρικό γάλα αποτελεί την ιδανική τροφή για τα βρέφη και το πολυτιμότερο δώρο ζωής με ευεργετικές προεκτάσεις στην οικογένεια, την κοινωνία, την οικονομία και την υγεία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ), τη UNICEF και άλλους παγκόσμιους έγκυρους επιστημονικούς οργανισμούς ο αποκλειστικός θηλασμός για τους πρώτους έξι μήνες ακολουθούμενος από συνεχιζόμενο μητρικό θηλασμό για τουλάχιστον δύο χρόνια σε συνδυασμό με την προσθήκη θρεπτικών στερεών τροφών αποτελούν το κλειδί για τη μελλοντική υγεία. Αποκλειστικός θηλασμός σημαίνει ότι το βρέφος τρέφεται αποκλειστικά και μόνο με μητρικό γάλα, χωρίς να παίρνει καμιά άλλη στερεή ή υγρή τροφή.

Τα πλεονεκτήματα του θηλασμού για το μωρό πολλά και αναντικατάστατα!

• Η πιο πλήρης διατροφή για τα βρέφη (όσον αφορά τη σύσταση λίπους, νερού, πρωτεϊνών και σακχάρου) και η μοναδική ειδική διατροφή για τον άνθρωπο
• Πιο εύπεπτο από το ξένο γάλα
• Μικρότερη πιθανότητα παχυσαρκίας στη ενήλικο ζωή
• Τα πρόωρα νεογέννητα έχουν καλύτερη πρόγνωση όταν θηλάζουν
• Αντισώματα-λιγότερες λοιμώξεις
• Μικρότερη συχνότητα οξείας μέσης ωτίτιδας στα παιδιά
• Τα βρέφη που θηλάζουν αποκλειστικά για τουλάχιστον 4 μήνες έχουν μικρότερη πιθανότητα ανάπτυξης αλλεργίας
• Μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης αιφνιδίου θανάτου
• Μικρότερη πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου (λευχαιμία, λεμφώματα)
• Μικρότερη πιθανότητα ανάπτυξης διαβήτη, φλεγμονωδών χρόνιων νοσημάτων
• Μικρότερη πιθανότητα ανάπτυξης τερηδόνας
• Υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης IQ

Τα πλεονεκτήματα του θηλασμού για τη μητέρα πολλά!

•  Απώλεια κιλών εγκυμοσύνης γρηγορότερα! (κατανάλωση 600 θερμίδες ανά ημέρα)
• Ταχύτερη ανάρρωση από τον τοκετό, μικρότερη απώλεια αίματος
• Καθυστέρηση επανέναρξης εμμήνου ρύσης, μικρότερη πιθανότητα αναιμίας
• Μικρότερος κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου μαστού και ωοθηκών (σχέση με συνολικούς μήνες θηλασμού)
• Μικρότερος κίνδυνος ανάπτυξης οστεοπόρωσης
• Προσφορά ικανοποίησης άμεσα στο βρέφος
• Βοηθά στο δεσμό μητέρας-βρέφους
• Ελάττωση του άγχους και αίσθηση χαλάρωσης
• Ευκολότερο και φτηνότερο!

Το μητρικό γάλα είναι έτοιμο προς κατανάλωση, στην κατάλληλη θερμοκρασία και είναι δωρεάν! Το κόστος των βρεφικών γαλάτων είναι πολύ μεγάλο και το μελλοντικό οικονομικό κόστος από τις συνέπειες στην υγεία ακόμη μεγαλύτερο. Το πιο σημαντικό ίσως είναι η δυνατότητα για προσφορά άμεσης ικανοποίησης στις ανάγκες του βρέφους και το μοναδικό δέσιμο που αναπτύσσεται ανάμεσα στη μητέρα και το βρέφος. Εξάλλου η κατανάλωση βρεφικού γάλατος δεν είναι άμοιρη κινδύνων, καθώς σηψαιμίες και θάνατοι έχουν αναφερθεί από μολυσμένα γάλατα στις Η.Π.Α, τοξικές ουσίες και καρκινογόνα έχουν ανιχνευτεί κατά καιρούς με πρόσφατο το παράδειγμα της μελαμίνης, ακατάλληλες παρτίδες συσκευασιών ενίοτε αποσύρονται, μέχρι και εγκαύματα ή αφυδάτωση από λάθη στην προετοιμασία έχουν συμβεί.

Έχει υπολογιστεί ότι κάθε χρόνο πεθαίνουν 1.5 εκατομμύρια βρέφη σε όλο τον κόσμο επειδή δεν θηλάζουνΠαρά τις παγκόσμιες συστάσεις, δυστυχώς στην Ελλάδα λίγες γυναίκες θηλάζουν αποκλειστικά το νεογέννητο βρέφος τους, καθώς στα περισσότερα μαιευτήρια και κλινικές χορηγούνται συμπληρώματα από τις πρώτες ώρες της γέννησης, χωρίς ιατρική ένδειξη. Έτσι περίπου μία στις δέκα γυναίκες καταλήγουν να θηλάζουν αποκλειστικά για έξι μήνες τα βρέφη τους και ακόμη μικρότερο ποσοστό συνεχίζουν το θηλασμό και μετά το πρώτο έτος της ζωής. Μερικοί υπεύθυνοι παράγοντες είναι η ελλιπής ή λανθασμένη ενημέρωση, η ανεπαρκής υποστήριξη από το άμεσο και ιατρονοσηλευτικό περιβάλλον, η γρήγορη επιστροφή της μητέρας στην εργασία, το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο και η ηλικία της μητέρας και η παράνομη διαφήμιση και διακίνηση προϊόντων βρεφικού γάλακτος. 

Συχνότητα θηλασμού:

•  Το πρώτο γεύμα του μωρού: Τα νεογέννητα μόλις γεννηθούν τις πρώτες δύο ώρες της ζωής τους είναι συνήθως ξύπνια, σε εγρήγορση και παρουσιάζουν έντονο ενδιαφέρον να γνωρίσουν τον καινούργιο κόσμο τους και αναζητούν έντονα τη μητέρα τους. Ιδανικά το υγιές νεογέννητο βρέφος, αμέσως μόλις γεννηθεί, αφού σκουπιστεί, τοποθετηθεί μπρούμυτα, γυμνό πάνω στο γυμνό στήθος της μητέρας, σκεπαστεί με μία βαμβακερή κουβερτούλα, και αφεθεί εκεί για τουλάχιστον μία ώρα, θα θηλάσει από μόνο του χωρίς καμία βοήθεια (κάνει μασάζ στις θηλές της μητέρας, μπουσουλάει πάνω στο στήθος της, και τελικά πιάνει μόνο του το στήθος και θηλάζει!). Η ικανότητα του αυτή διατηρείται για τις πρώτες δύο ώρες της ζωής και ακολούθως κουρασμένο από το στρες του τοκετού και τις καινούριες εντυπώσεις πέφτει σε λήθαργο για αρκετές ώρες. Η επαφή με το δέρμα της μητέρας αποτελεί την πιο αποτελεσματική «θερμοκοιτίδα» διατηρώντας τη θερμοκρασία του μωρού φυσιολογική.
•  Έτσι, τις πρώτες 24 ώρες το μωρό μπορεί να κοιμάται για πολλές ώρες και να θηλάσει μόνο λίγες φορές. Μετά τις 24 ώρες αν το μωρό κοιμάται πολύ είναι σημαντικό να το ξυπνάτε κάθε 2-3 ώρες τη μέρα (από την αρχή του προηγούμενου γεύματος) και τουλάχιστον στις 5 ώρες στη διάρκεια της νύχτας για να το θηλάσετε. Αυτό είναι σημαντικό τις πρώτες 10 με 15 ημέρες έτσι ώστε να διεγείρετε και να εξασφαλίσετε την επαρκή παραγωγή γάλακτος. Το μητρικό γάλα παράγεται ως απάντηση στη ζήτηση του μωρού. Κάθε γυναίκα μπορεί να θηλάσει το μωρό της και να παράγει όσο γάλα αυτό χρειάζεται. Αρκεί να τοποθετείτε το μωρό σας στο στήθος όποτε δείχνει σημάδια πείνας!
• Θηλάστε το μωρό όσο συχνά θέλει, ανάλογα με τα σημάδια πείνας του (περιγράφονται παρακάτω), τουλάχιστον κάθε 1 ½ -3 ώρες (από την έναρξη της σίτισης μέχρι την έναρξη της επόμενης σίτισης).
• Παρατηρείστε το μωρό για σημάδια πείνας: ξυπνά και κοιτάει γύρω-γύρω, κάνει γκριμάτσες και γυρίζει το κεφάλι δεξιά και αριστερά, ανοιγοκλείνει το στόμα, πλαταγίζει τα χείλια, φέρνει το χέρι στο στόμα ή κουνάει τα χέρια, είναι ανήσυχο. Ακολούθως αρχίζει να γκρινιάζει και να κλαίει ενώ το παρατεταμένο κλάμα αποτελεί το τελευταίο σημάδι πείνας. Είναι προτιμότερο να θηλάζετε το μωρό προτού αρχίσει να κλαίει, γιατί όταν πεινάσει τόσο πολύ είναι εκνευρισμένο και δυσκολεύεται να πιάσει σωστά το στήθος.
• Αν το μωρό κοιμάται πολύ κατά τη διάρκεια της νύχτας θα πρέπει να το ξυπνάτε και να το θηλάζετε αν έχουν  περάσει 5 ώρες από την αρχή του προηγούμενου γεύματος, ενώ κατά τη διάρκεια της μέρας να το ξυπνάτε αν έχουν  περάσει 3 ώρες από την αρχή του προηγούμενου γεύματος. Όταν το μωρό αρχίσει να παίρνει βάρος κανονικά και να ξυπνά από μόνο του σε τακτά διαστήματα για να τρώει τότε πλέον δεν είναι απαραίτητο να το ξυπνάτε κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας.
• Αποφύγετε να παρατείνετε τα μεσοδιαστήματα των γευμάτων χρησιμοποιώντας πιπίλες και συμπλήρωμα με φόρμουλα, εκτός αν χρειάζεται μετά από ιατρική εντολή.
• Μη δίνετε νερό ή άλλα αφεψήματα στο μωρό!
• Αφήσετε το μωρό να θηλάσει στο ένα στήθος για όσο αυτό θέλει, μέχρι να σταματήσει να καταπίνει. Δεν είναι απαραίτητο να χρονομετρείτε τα γεύματα, τα μωρά μπορούν να τρώνε ακόμη και επί 45 λεπτά σε κάθε στήθος. Τα νεογέννητα δεν έχουν χρονόμετρο!! Όταν το μωρό σταματήσει, τότε βοηθήστε το να ρευτεί και μετά προσφέρετε και το δεύτερο στήθος. Αν το μωρό δε θέλει να θηλάσει άλλο τότε ξεκινήστε το επόμενο γεύμα με το στήθος που δε θήλασε.
•  Όσον αφορά το ρέψιμο, μερικές φορές τα νεογέννητα που θηλάζουν δεν ρεύονται ή παίρνει πολύ ώρα για να ρευτούν. Μην ανησυχήσετε αν δεν καταφέρει να ρευτεί το μωρό μετά από κάθε γεύμα, δεν είναι τόσο σημαντικό για τα μωρά που θηλάζουν. Σε αντίθεση με αυτά που πίνουν μπουκάλι τα μωρά που θηλάζουν δεν καταπίνουν τόσο μεγάλες ποσότητες αέρα.
•  Όπως και οι μεγάλοι τα μωρά δεν τρώνε πάντα το ίδιο, κάποια γεύματα μπορεί να διαρκούν λίγο (σνακ) και άλλα μπορεί να διαρκούν πολύ.
• Αφήστε το μωρό να φάει όσο θέλει. Ο θηλασμός πετυχαίνει μέσω “ ζήτησης και προσφοράς ”. Τα μωρά ξέρουν πόσο γάλα χρειάζονται. Παρακολουθείστε το μωρό και τις αντιδράσεις του και όχι το ρολόι. Παρόλα αυτά θα πρέπει να ξέρετε ότι κατά τις πρώτες εβδομάδες τα γεύματα θα πρέπει να διαρκούν τουλάχιστον 10 λεπτά από τον πρώτο μαστό. Οτιδήποτε λιγότερο είναι σνακ.
• Στόχος: ελάχιστο 8-12 γεύματα/ημέρα. Εντούτοις κάθε παιδί έχει διαφορετικές συνήθειες, έτσι η συχνότητα μπορεί να ποικίλλει από 6 έως 18 γεύματα ανά ημέρα!
• Μία άλλη σημαντική πληροφορία είναι ότι το μωρό τις πρώτες ημέρες ζωής χρειάζεται ελάχιστη ποσότητα γάλακτος. Τα πρώτα γεύματα του μωρού ποικίλλουν φυσιολογικά από λίγες σταγόνες έως ένα κουταλάκι του γλυκού! Μη φαντάζεστε ότι τα νεογέννητα μπορούν να φάνε περισσότερο. Μέρα  με την ημέρα το στομαχάκι τους μεγαλώνει έτσι ώστε να μπορούν να φάνε λίγο περισσότερο. Αλλά και πάλι η ποσότητα των γευμάτων ποικίλλει από βρέφος σε βρέφος που θηλάζει. Δεν υπάρχει καμία ανάγκη να μετρήσετε το γάλα που πίνει και δεν χρειάζεται να ζυγίζετε το μωρό συχνά. Το ζύγισμα γίνεται κατά την επίσκεψη στον παιδίατρο.
• Μπορεί να έχετε το μωρό τόσο συχνά πάνω στο στήθος σας που να νιώθετε σαν να «φοράτε» το μωρό πάνω σας!!! Μην απογοητεύεστε αν κάποιες φορές νιώθετε κούραση. Να ξέρετε ότι αυτό συνήθως διαρκεί τις πρώτες εβδομάδες μέχρι να μεγαλώσει το στομάχι του μωρού έτσι ώστε να μπορεί να δεχτεί μεγαλύτερες ποσότητες γάλακτος, και να μπορεί να τρώει σε αραιότερα χρονικά διαστήματα.

Πως θα τοποθετήσετε το μωρό:

• Πλύνετε τα χέρια σας. Δεν χρειάζεται να πλένετε το στήθος ή τις θηλές σας πριν το θηλασμό.
• Δημιουργήσετε μία ατμόσφαιρα χαλάρωσης. Κατεβάστε τα τηλέφωνα και έχετε κοντά σας κάτι για να πίνετε. Μπορεί να αισθανθείτε δίψα όσο θηλάζετε.  Να έχετε κοντά σας ότι πιθανώς χρειαστείτε, μαξιλάρια, πάνες για το ρέψιμο. Ετοιμάστε τα πριν ξυπνήσει το μωρό γιατί μπορεί όταν ξυπνήσει να πεινάει και να κλαίει, έτσι ώστε να μην καθυστερήσετε περισσότερο.
• Όταν είστε έτοιμη να ξεκινήσετε, καθίστε σε ένα αναπαυτικό κάθισμα με μαξιλάρια πίσω από την πλάτη ή ξαπλώστε στο πλάι, ότι σας βολεύει και βάλετε κάποιο υποπόδιο ώστε τα πόδια σας να είναι λίγο ψηλότερα.
• Τοποθετήστε μαξιλάρια κάτω από το μωρό έτσι ώστε η μύτη του μωρού να είναι στο ύψος της θηλής σας και στηρίξτε το σώμα και το κεφάλι του μωρού (Δες εικόνα). Το κεφάλι και το σώμα του μωρού πρέπει να είναι σε ευθεία και η κοιλιά του μωρού πρέπει να βλέπει προς το σώμα σας. Το κεφάλι του μωρού δεν πρέπει να είναι στραμμένο δεξιά ή αριστερά, ούτε να σκύβει έντονα προς τα εμπρός ή προς τα πίσω (δοκιμάστε να καταπιείτε με το κεφάλι στραμμένο ή σκυμμένο και θα δείτε πόσο δύσκολο είναι!).
• Είναι προτιμότερο το μωρό να ακουμπάει γυμνό πάνω στο δέρμα σας. Η άμεση σωματική επαφή έχει ευεργετικές ιδιότητες για τα νεογέννητα και εν γένει για το θηλασμό. Η θερμοκρασία του σώματος σας διατηρεί ζεστό το μωρό. Μπορείτε να το σκεπάσετε με μία ελαφρά κουβερτούλα για να μην κρυώνει η πλάτη του.
• Μπορείτε να χαϊδέψετε με τη θηλή σας το μάγουλο του μωρού κοντά στο στόμα για να το διεγείρετε να ανοίξει το στόμα, ή να κάνετε και εσείς “ααα” ανοίγοντας το στόμα για να σας μιμιθεί. Όταν το μωρό θα έχει ανοίξει καλά το στόμα, τότε φέρνετε με απαλές κινήσεις το μωρό προς το στήθος και όχι το στήθος προς το μωρό. Μη σκύβετε προς το μωρό γιατί τότε θα πονέσει η πλάτη σας. Και ποτέ μη σπρώχνετε το μωρό με βία προς το στήθος.
• Με τα  χέρια σας σε σχήμα “U” ή “C” γύρω από το στήθος (προσοχή όχι κοντά στη θηλή) μπορείτε να βοηθήσετε το σχήμα του στήθους και της θηλής έτσι ώστε να είναι πιο εύκολο για το μωρό να πιάσει τη θηλή.
• Περιμένετε με υπομονή μέχρι το μωρό να ανοίξει καλά το στόμα. Η κατεύθυνση της θηλής θα πρέπει να είναι προς την οροφή του στόματος του μωρού. Προσοχή μην λυγίσετε το λαιμό του μωρού προς τα εμπρός. Τα χείλια του μωρού θα πρέπει να είναι προς τα έξω (αυτό δεν είναι εύκολο να το δείτε). Τα μάγουλα και το πηγούνι ακουμπούν στο στήθος, η μύτη είναι ελεύθερη να αναπνέει. Το μωρό συνήθως παίρνει τη θηλή και ένα τμήμα της θηλαίας άλω. Συνήθως το μωρό με το κάτω χείλος έχει περισσότερο τμήμα της άλω μέσα στο στόμα του.
• Δεν θα πρέπει να αισθάνεστε πόνο ή δυσφορία όσο τρώει το μωρό. Κοιτάξτε τα μάγουλα του μωρού, δε θα πρέπει να βαθουλώνουν την ώρα που τρώει. Μπορεί να δείτε στη γωνία του αυτιού τις κινήσεις κατάποσης. Δεν θα πρέπει να ακούτε ηχηρά πλαταγίσματα.
• Στην αρχή το μωρό πιπιλάει γρήγορα. Μετά από περίπου ένα λεπτό αρχίζει να κατεβαίνει γάλα και τότε αλλάζει ο ρυθμός και το βάθος του πιπιλίσματος. Ο ρυθμός είναι λίγο πιο βραδύς, ρυθμικός με περιστασιακές μικρές παύσεις. Γενικά ακολουθεί το πρότυπο «πιπίλισμα-κατάποση-αναπνοή»-ενίοτε μικρή παύση και επανάληψη του κύκλου.

Παραγωγή γάλακτος

• Η παραγωγή γάλακτος ενισχύεται με τη μεγαλύτερη συχνότητα και διάρκεια των γευμάτων θηλασμού.
• Ενισχύεται με την ξεκούραση της μητέρας. Τον πρώτο καιρό μην κάνετε τίποτε άλλο. Να φροντίζετε να κοιμάστε όταν κοιμάται και το μωρό. Το μόνο που πρέπει να κάνετε τις πρώτες εβδομάδες είναι να θηλάζετε, να τρώτε, να φροντίζετε την προσωπική σας υγιεινή και να κοιμάστε! Αφήστε τους άλλους να βοηθήσουν για τις δουλειές του σπιτιού. Αποφύγετε τις πολλές επισκέψεις. Δεν προσφέρουν τίποτε, σας κουράζουν και σας «τρώνε» χρόνο από τον ύπνο σας και υπάρχει κίνδυνος κάποιος από τους επισκέπτες να μεταφέρει κάποιο μικρόβιο ή ιό στο νεογέννητο.
• Ελαττώνεται αν δώσετε πιπίλα ή συμπλήρωμα στο μωρό. Αν για οποιαδήποτε λόγο σας προτείνουν να δώσετε συμπλήρωμα μη διστάσετε να ζητήσετε τη βοήθεια συμβούλου θηλασμού. Το καλύτερο συμπλήρωμα είναι το ίδιο σας το γάλα και υπάρχουν λύσεις!

Φροντίδα για τις θηλές και τους μαστούς

• Μπορείτε να βγάζετε λίγο γάλα και με αυτό να επαλείφετε τις θηλές μετά τα γεύματα του μωρού. Το μητρικό γάλα με τις αντιβακτηριδιακές ιδιότητες του είναι καταπραϋντικό και προστατευτικό για τους ερεθισμούς.
• Μη χρησιμοποιείτε σαπούνια, και καλλυντικές κρέμες! Το σαπούνι ξηραίνει το δέρμα και το κάνει πιο ευαίσθητο σε μικροτραυματισμούς. Οι καλλυντικές κρέμες περιέχουν αρώματα που καταστρέφουν τη φυσική μυρωδιά του δέρματος της μητέρας. Η μυρωδιά αυτή είναι πολύ σημαντική για το μωρό, του αρέσει και του δημιουργεί την επιθυμία να θηλάσει.
• Η μοναδική κρέμα που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε είναι κρέμα λανολίνης – ΠΡΟΣΟΧΗ ΟΧΙ αν έχετε αλλεργία στα μάλλινα.
• Εναλλακτικά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε λάδι ελιάς.
• Aν νιώσετε δυσφορία και πόνο όταν το μωρό θηλάζει σταματήστε το μωρό βάζοντας απαλά το δάχτυλό σας στη γωνία του στόματος του μωρού και σπρώχνοντας τα ούλα του για να απελευθερώσετε το στήθος σας χωρίς να σας τραυματίσει. Ξαναπροσπαθήστε να το τοποθετήσετε. Μην απογοητεύεστε. Μπορεί να χρειαστεί να το επαναλάβετε 10-20 φορές.
• Μετά τα γεύματα αφήστε το στήθος σας γυμνό να στεγνώσει στον αέρα για 20-30 λεπτά.
• Μη φοράτε σφιχτά σουτιέν και αποφύγετε τις μπανέλες. Προτιμείστε ένα καλό βαμβακερό σουτιέν που παρέχει καλή υποστήριξη.

Αίσθημα πρηξίματος

• Αποφύγετε να θηλάζετε το μωρό σε μεγάλα μεσοδιαστήματα (περισσότερο από 3 ώρες) κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Βάλετε κρύες κομπρέσες για να μειώσετε το οίδημα (έως 30 λεπτά πριν το γεύμα)
• Αμέσως πριν το γεύμα ή κατά τη διάρκεια του γεύματος χρησιμοποιήσετε θερμές υγρές κομπρέσες και κάνετε μασάζ στο στήθος για να κατέβει πιο εύκολα το γάλα.
• Όταν αισθάνεστε επώδυνο πρήξιμο θα πρέπει να ακολουθείτε όλα τα βήματα που προαναφέρθηκαν για να το ανακουφίσετε και στην περίπτωση που το μωρό δεν μπορεί να φάει να χρησιμοποιήσετε ηλεκτρική αντλία (θήλαστρο).
• Επαναλαμβανόμενα επεισόδια επώδυνης διόγκωσης των μαστών οδηγεί σε ελάττωση της παραγωγής του μητρικού γάλακτος.

Όταν ο θηλασμός πάει καλά

• Το μωρό θηλάζει τουλάχιστον 8-10 φορές την ημέρα, τουλάχιστον κάθε 1 ½ -3 ώρες (από την έναρξη του προηγούμενου γεύματος) μετά τη 2^η ημέρα ζωής. Για παράδειγμα, μπορεί το μωρό να κάνει ένα γεύμα διάρκειας 40 λεπτών από το ένα στήθος και 30 λεπτών από το άλλο και 20-30 λεπτά μετά να ξαναπεινάει. Είναι απόλυτα φυσιολογικό. Ουσιαστικά τα νεογέννητα τρώνε «όλη μέρα και νύχτα».
• Μετά την 6^η ημέρα ζωής το μωρό έχει τουλάχιστον 6-8 πάνες με αρκετά ούρα.
• Μετά την 5-7^η ημέρα ζωής το μωρό έχει τουλάχιστον 3-5 χαλαρές κιτρινωπές (τύπου μουστάρδας) κενώσεις. Το χρώμα των κενώσεων στα μωρά που θηλάζουν ποικίλλει ανάλογα με τα φαγητά που τρώει η μητέρα, μπορεί να είναι και πράσινες.
• Το μωρό είναι σε θέση να κρατήσει βραδύ ρυθμικό πιπίλισμα για τουλάχιστον 10 λεπτά.
• Το «γεμάτο» στήθος σας αδειάζει μετά το γεύμα.
• Δεν πονάτε κατά τη διάρκεια του γεύματος.
• Το μωρό σας έχει επανακτήσει το βάρος της γέννησης περίπου τη 10^η ημέρα ζωής.

Να ξέρετε ότι το μωρό σας περνάει περιόδους έντονης αύξησης και μπορεί να ζητάει πιο συχνά γάλα κατά περιόδους ( περίπου στις 10 ημέρες, 6 εβδομάδες, 3 μήνες και 6 μήνες).

Πηγή: lactation.gr

Οσο υπάρχουν στον κόσμο μωρά υπάρχουν και μπαμπάδες. Αφού κανένας μπαμπάς μέχρι σήμερα δεν θήλασε το παιδί του, ποιος είναι ο ρόλος του πατέρα στον θηλασμό; Ολα τα υπόλοιπα εκτός από αυτό!
Πριν τη γέννηση του παιδιού τους αρκετά ζευγάρια ανησυχούν ότι αν θηλάσει το μωρό τους ο ρόλος του πατέρα θα περιοριστεί και ο ίδιος θα αισθανθεί παραγκωνισμένος. Πολλά βιβλία για γονείς, συνάδελφοι παιδίατροι και άλλοι ειδικοί συστήνουν στον μελλοντικό πατέρα να ταΐζει με το μπουκάλι ένα γεύμα ξένου ή αντλημένου μητρικού γάλακτος την ημέρα, ώστε να διασφαλιστεί η σχέση του με το μωρό. Αυτή η πρακτική, όμως, που στην πραγματικότητα υπονομεύει τον θηλασμό, δημιουργεί κινδύνους για την υγεία του βρέφους και της μητέρας και τελικά αγνοεί όλους τους υπόλοιπους υπέροχους τρόπους με τους οποίους ο πατέρας μπορεί να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του παιδιού του.
Ενα μωρό έχει πάρα πολλές ανάγκες. Ανάγκη για φαγητό, για φυσική επαφή με άλλα ανθρώπινα όντα (όχι, δεν ισχύει πλέον το ´άσε το να κλάψει, το κακομαθαίνεις´ των γιαγιάδων!), για παρηγοριά, για καθαριότητα και μια έντονη επιθυμία να ανακαλύψει τον υπέροχο μεγάλο κόσμο τριγύρω του. Σε όλα αυτά μπορεί να συμμετέχει ο μπαμπάς και παράλληλα να διατηρηθεί η δυάδα θηλασμού που αποτελείται από το βρέφος και τη μητέρα του.

1. Φροντίστε τη σύντροφο σας!
Εχει πολύ μεγάλη σημασία ο μπαμπάς να αντιληφθεί ότι ο κυριότερος του ρόλος είναι να υποστηρίξει και όχι να ανταγωνιστεί τη μοναδική διαδικασία του θηλασμού. Η διάρκεια του επιτυχημένου θηλασμού εξαρτάται σε πολύ σημαντικό βαθμό από τη στήριξη του συντρόφου της μαμάς και τη συναισθηματική και πρακτική στήριξη που εκείνος της χαρίζει. Οπότε μη ξεχνάτε να φροντίζετε τη σύντροφος σας ώστε να είναι σε θέση να φροντίζει το παιδί σας. Μεριμνήσετε να διατρέφεται σωστά, να ξεκουράζεται και απαλλάξτε τη με κάθε δυνατό τρόπο από τις μικρές ή και μεγάλες σκοτούρες της καθημερινότητας. Γίνεται η ασπίδα της κατά των παροτρύνσεων που θα δέχεται να μειώσει ή και να σταματήσει να δίνει στο παιδί σας τον ´λευκό χρυσό´.

2. Φορέστε το μωρό σα δεύτερο δέρμα!
Τα άρτι αφιχθέντα μωρά αποζητούν την ανθρώπινη επαφή. Απολαμβάνουν να ακούνε τον χτύπο της καρδιάς, να νιώθουν το δέρμα των γονιών τους, να τους μυρίζουν, να αντιλαμβάνονται την κίνηση και τη δραστηριότητα του ανθρώπινου σώματος. Ας μη ξεχνάμε ότι μόλις ξεπρόβαλλαν από έναν κόσμο όπου περιβαλλόταν από όλες αυτές τις αισθήσεις. Ενώ η μαμά παρέχει όλα αυτά απλόχερα μέσω του θηλασμού υπάρχουν πολλοί όμορφοι τρόποι να συμβάλλει και ο μπαμπάς.
Μια αγαπημένη θέση για να πάρει το μωρό έναν υπνάκο είναι το γυμνό στέρνο του μπαμπά. Φανταστείτε το τέλος μια ημέρας. Η μητέρα φρόντιζε το μωρό (και ίσως και άλλα παιδιά) όλη μέρα, είναι κουρασμένη και χρειάζεται λίγο χρόνο για τον εαυτό της. Το μωρό έχει φάει, αλλά δε νιώθει ακόμη έτοιμο να κοιμηθεί, ενώ ο μπαμπάς δεν έχει περάσει ακόμη χρόνο με το μωρό. Παίρνοντας το βρέφος αγκαλιά περιεργάζονται τις εικόνες στους τοίχους, τα φυτά στον κήπο ή απλά απολαμβάνουν ο ένας τη συντροφιά του άλλου και όταν το μωρό νυστάξει ο μπαμπάς ξαπλώνει και το ακουμπάει πάνω στο γυμνό του στήθος. Οταν επιστρέψει η μαμά έχουν αποκοιμηθεί και οι δυο!
Ενας άλλος τρόπος είναι να μεταφέρετε συνεχώς το μωρό σας σε μάρσιπο ή ακόμη καλύτερα baby sling. Τα μωρά που είναι εκ φύσεως κοινωνικά όντα λατρεύουν τις βόλτες.

3. Κάντε μπάνιο στο μωρό σας!
Μια άλλη δραστηριότητα που απολαμβάνουν πολύ οι μπαμπάδες είναι ο χρόνος του μπάνιου αφότου πέσει ο ομφάλιος λώρος του μωρού. Διασκεδάζουν βλέποντας το μωρό τους να εξερευνεί το θαύμα του νερού. Το μπάνιο δίνει πολλές ευκαιρίες να αναπτυχθεί μια ιδιαίτερη σχέση και μπορεί να συνδυαστεί με παιχνίδι και με μάθηση, μόλις ο μπαμπάς αντιληφθεί ότι τα μωρά δεν σπάνε!

4. Διαβάστε και μιλήστε στο μωρό σας!
Λένε ότι οι καλοί αναγνώστες ήταν παιδιά που τους διάβαζαν από πολύ μικρή ηλικία. Αυτό μπορεί να ξεκινήσει πολύ πριν το παιδί αποκτήσει ενεργό ρόλο σε αυτή τη δραστηριότητα. Οσο ο μπαμπάς διαβάζει την εφημερίδα του μπορεί να μεταφέρει την πληροφορία και στο πιο μικρό μωρό. Τα μωρά λατρεύουν να τους μιλάει η φωνή που τη γνωρίζουν από τότε που ήταν στη μήτρα και δεν έχει σημασία τι ακούν τους πρώτους μήνες. Είτε πρόκειται για τα αθλητικά νέα είτε για το δελτίο καιρού ή για τα αγαπημένα σας κόμικ δημιουργείτε μια μακροχρόνια αγάπη για το διάβασμα -κατά προτίμηση στην αγκαλιά του μπαμπά.

5. Αλλάξτε τις πάνες του μωρού σας!
Μετά τις πρώτες εβδομάδες η αλλαγή της πάνας μπορεί να είναι μια ευχάριστη διαδικασία και ευκαιρία για παιχνίδι και συζήτηση με το μωρό σας. Μην ανησυχείτε για την οσμή -οι κενώσεις των παιδιών που θηλάζουν αποκλειστικά μυρίζουν σα μέλι, ποπ κορν ή έστω τυρί τσένταρ!
Αυτοί ήταν λίγοι από τους άπειρους τρόπους με τους οποίος ο νέος μπαμπάς μπορεί να γίνει μέρος της ζωής του μωρού του. Με τον χρόνο και με λίγη δημιουργικότητα και πειραματισμό μπορεί να διατηρηθεί τόσο η μητρική σχέση θηλασμού όσο και να ανθίσει η πατρική σχέση.

Πηγή: ΣΟΦΙΑ ΑΛΕΒΙΖΑΚΗ παιδίατρος – πιστοποιημένος σύμβουλος γαλουχίας ibclc

ΑποΣτέλιο Παπαβέντση, παιδίατρος, σύμβουλος γαλουχίας

Ο θηλασμός αποτελεί μια πρακτική για την οποία όλοι – επαγγελματίες υγείας, ειδικοί και μη, φίλοι και συγγενείς – έχουν τις απόψεις τους, απόψεις όμως που συχνά αντικρούουν η μία την άλλη και φέρνουν τη θηλάζουσα μητέρα σε σύγχυση.

Δίνονται συχνά παραπλανητικές συμβουλές που έχουν ως αποτέλεσμα την πρόωρη διακοπή της γαλουχίας. Δυστυχώς το επιστημονικό πεδίο της γαλουχίας, παρό,τι γεμάτο με σύγχρονες ανακαλύψεις και τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα, δεν έχει φτάσει στα αυτιά της πλειοψηφίας των επαγγελματιών υγείας – μαιευτήρων, παιδιάτρων, μαιών, νοσοκόμων – , σημαντικών δηλαδή ανθρώπων που επηρεάζουν την πρακτική του θηλασμού. Ως αποτέλεσμα, πολλές από τις επικρατούσες ακόμα οδηγίες που παρέχονται προς τις λεχώνες, στα μαιευτήρια ή και αργότερα, είναι ανακριβείς, μη έγκυρες, ξεπερασμένες και επιστημονικά μη τεκμηριωμένες. Ας αναφέρουμε μερικές:

1^η Λανθασμένη οδηγία: Μη θηλάζεις κατά τις πρώτες 2-3 ημέρες μετά τη γέννηση του παιδιού, γιατί δεν έχεις ακόμα γάλα.
Η επιστημονική αλήθεια:
Για να ξεκινήσει η γαλουχία, είναι σημαντικό ο θηλασμός να ξεκινήσει κατά την πρώτη ώρα από τη γέννηση του παιδιού και να συνεχιστεί ελεύθερα, συχνά, ανάλογα με τα σημάδια πείνας του παιδιού, κατά τις πρώτες κρίσιμες ημέρες. Όσο περισσότερο ερεθίσει το μωρό το στήθος, τόσο περισσότερο και πιο γρήγορα θα παραχθεί μητρικό γάλα (κανόνας της ζήτησης και προσφοράς). Αντίθετα, εάν αφήσουμε το στήθος της μαμάς χωρίς ερεθισμό για ώρες ή και για μέρες, όπως συχνά δυστυχώς γίνεται στα ελληνικά μαιευτήρια, η παραγωγή της μαμάς θα αδρανήσει και θα υπάρξει δυσκολία στο θηλασμό κατά την επιστροφή της στο σπίτι. Εξάλλου, το μητρικό πρωτόγαλα είναι σπουδαία τροφή και ένα πανίσχυρο εμβόλιο για το βρέφος, η μόνη τροφή που χρειάζεται το ανθρώπινο νεογέννητο κατά τα πρώτα του 24ωρα, λίγη, αλλά επαρκής και ανεκτίμητη.

2^η Λανθασμένη οδηγία: Θήλασε 10 λεπτά από το ένα στήθος, έπειτα 10 λεπτά από το άλλο.
Μήπως εσείς τρώτε για 10 λεπτά γιουβέτσι και για 10 λεπτά σαλάτα; Πως είναι δυνατόν, χωρίς καμία επιστημονική απόδειξη, να ταίζουμε τα μωρά μας σα να ήταν αυτόματες μηχανές ομοιομορφίας;

Η επιστημονική αλήθεια: Κατά τις πρώτες κρίσιμες έξι εβδομάδες της γαλουχίας, το μωρό πρέπει να φτάνει στο στήθος, με σωστή τοποθέτηση και σύλληψή του, χωρίς καθόλου χρονικούς περιορισμούς. Η διάρκεια των γευμάτων αλλάζει ανάλογα με την πείνα του, τη διάθεσή του, την ώρα της ημέρας και τον επιτυχή ή όχι τρόπο ταίσματος. Δηλαδή, ένα μωρό που δεν έχει μάθει να καταπίνει γάλα στο στήθος ή δε βρίσκει γάλα, μπορεί να βρίσκεται για μία ώρα πάνω σε αυτό και να μην έχει φάει τίποτα. Ένα άλλο μωρό μπορεί να έχει μάθει πώς να θηλάζει, να βρίσκει άφθονο γάλα και να τελειώνει το γεύμα του μέσα σε πέντε λεπτά. Δεν μετράμε λοιπόν λεπτά της ώρας με το ρολόι, αλλά παρατηρούμε το παιδί μας. Καταπίνει; Πόσες φορές κατάπιε; Έχει γάλα στο στοματάκι του; Αδειάζει το στήθος μας; Φαίνεται χορτάτο και χαλαρωμένο στο τέλος; Η επιστήμη είναι κατηγορηματική: στο θηλασμό πετάξτε τα ρολόγια!

3^η Λανθασμένη οδηγία: Θήλασε όπως παραπάνω, έπειτα δώσε στο παιδί «συμπλήρωμα» ξένου γάλακτος, ώστε να βεβαιωθείς ότι χόρτασε.
Η επιστημονική αλήθεια: Χορήγηση «συμπληρώματος» προληπτικά, χωρίς να υπάρχει πραγματική ιατρική ένδειξη, εμποδίζει τις προσπάθειες της μητέρας να εγκαταστήσει το θηλασμό. Οποιαδήποτε ποσότητα ξένου γάλακτος πιει το βρέφος αφαιρεί από την παραγωγή γάλακτος της μαμάς, γιατί το μωρό δεν ζητάει από το στήθος την ποσότητα που θα έπρεπε, με αποτέλεσμα η μαμά τελικά να οδηγηθεί σε μειωμένη παραγωγή. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά αποκλειστικό θηλασμό των βρεφών μας για 6 μήνες. Ο,τιδήποτε άλλο όχι μόνο δεν είναι απαραίτητο αλλά και βλαπτικό, καταστροφικό για την επιτυχία της γαλουχίας.

4^η Λανθασμένη οδηγία: Θήλασε το μωρό σου κάθε τρείς ή τέσσερις ώρες, όχι συχνότερα.
Σου επιτρέπεται να τρως κάθε 6 ώρες, όχι συχνότερα. Πως θα κρίνατε μια τέτοια οδηγία σχετικά με το φαγητό σας;

Η επιστημονική αλήθεια: Η αλήθεια είναι ότι το στομάχι του μωρού είναι πολύ μικρό, το μητρικό γάλα εύπεπτο και η ανάγκες του μωρού για επαφή μεγάλες. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα περισσότερα φυσιολογικά μωρά ζητούν να ταιστούν κάθε 2 ώρες, αν βέβαια δεν τους δίνεται το δύσπεπτο ξένο γάλα. Επιπλέον, πολλά φυσιολογικά μωρά περνούν διαστήματα της ημέρας τρώγοντας σχεδόν συνεχώς ή με διάλλειμα μισής ώρας, κάτι εντελώς αναμενόμενο και φυσιολογικό. Τέλος, κανένα μωρό δεν είναι ίδιο με άλλο, κάθε ένα έχει την προσωπικότητά του όπως κι εμείς. Η ποικιλία στον τρόπο λήψης της τροφής είναι τεράστια για τα βρέφη, όπως και για εμάς. Εάν θέλουμε να το χειριστούμε ως ανθρώπινο όν, είναι θεμελιώδες να ακούσουμε και να σεβαστούμε τις ιδιαίτερες ανάγκες του μωρού μας.

5^η Λανθασμένη οδηγία: Άφησε το μωρό σου να κλαίει και μην το παίρνεις συνέχεια αγκαλιά, για να μην «κακομάθει».
Η επιστημονική αλήθεια: Η βασική ανάγκη των βρεφών είναι το χτίσιμο εμπιστοσύνης με το περιβάλλον τους, δηλαδή με τη μητέρα και τον πατέρα τους. Επειδή η όραση είναι φτωχά ανεπτυγμένη τον πρώτο καιρό, οι κύριες αισθήσεις, ο «μπούσουλας» του μωρού είναι η όσφρηση και η αφή. Ένα νεογέννητο απομονωμένο στο κρεβατάκι του, μακριά από ανθρώπινη επαφή, είναι σαν τον τυφλό στην απομόνωση. Η αγκαλιά είναι βασικό στοιχείο της γονεικής φροντίδας, της αγάπης. Η αγκαλιά είναι επίσης απαραίτητο συστατικό του επιτυχημένου θηλασμού, ο οποίος, ως φυσική διαδικασία, περιέχει και προυποθέτει άφθονη, συχνή επαφή.

6^η Λανθασμένη οδηγία: Πάρε ξένο γάλα για να υπάρχει στο σπίτι, στην περίπτωση που χρειαστεί να το χρησιμοποιήσεις.
Η επιστημονική αλήθεια: Ο θηλασμός είναι παιχνίδι αυτοπεποίθησης για τη μητέρα. Μια λεχώνα που πιστεύει ότι δεν υπάρχει άλλο γάλα που μπορεί το παιδί της να πιει εκτός από το δικό της θα θηλάσει επιτυχώς το μωρό της. Αντίθετα, εκείνη που έχει κάθε στιγμή, στο πίσω μέρος του μυαλού της, στην παραμικρή δυσκολία, την εικόνα της σκόνης στο ντουλάπι είναι πολύ πιθανό να χάσει το παιχνίδι. Ειδικοί που προωθούν κουτιά ξένου γάλακτος στα χέρια της θηλάζουσας μητέρας κλονίζουν την αυτοπεποίθησή της και βλάπτουν το θηλασμό, άρα και την υγεία της δυάδας.

7^η Λανθασμένη οδηγία: Δώσε στο παιδί καθημερινά τσάι, άλλα αφεψήματα ή νερό
Η επιστημονική αλήθεια: Οποιοδήποτε υγρό πέραν του μητρικού γάλακτος όχι μόνο δεν είναι απαραίτητο για το παιδί αλλά και βλάπτει. Οι ποσότητες αυτές αφαιρούν από την παραγωγή γάλακτος της μητέρας, εμποδίζουν την εδραίωση του θηλασμού. Το τσάι προκαλεί διούρηση, εμποδίζει την απορρόφηση του σιδήρου και δεν ασκεί καμία θετική επίδραση στους κολικούς.

8^η Λανθασμένη οδηγία: μη θηλάζεις το παιδί το βράδυ, ώστε να ξεκουραστείς.
Η επιστημονική αλήθεια: Ο θηλασμός την νύχτα είναι, τουλάχιστον κατά τον πρώτο καιρό, εντελώς απαραίτητος για την εδραίωση της γαλουχίας. Οι ορμόνες της γαλουχίας βρίσκονται τότε στα ύψη, το μωρό τρώει πιο ήρεμα και συνεχίζει τον τακτικό ερεθισμό του στήθους, αυξάνοντας έτσι την παραγωγή γάλακτος. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι γυναίκες που θηλάζουν επιτυχώς τα παιδιά τους δεν κουράζονται περισσότερο από εκείνες που δίνουν μπουκάλι. Αντίθετα, η προετοιμασία των μπιμπερό είναι εκείνη που είναι χρονοβόρα και επίπονη.

9^η Λανθασμένη οδηγία: να καθαρίζεις το στήθος σου κάθε φορά που θηλάζεις (με χαμομήλι, νερό, σαπούνι κα)
Η επιστημονική αλήθεια: Το μητρικό γάλα περιέχει ένα θαυμαστό συνδυασμό από αντιμικροβιακούς παράγοντες, οπότε δεν χρειάζεται κανένας πρόσθετος καθαρισμός του στήθους. Οι οδηγίες αυτές μάλιστα στέκονται εμπόδιο στο θηλασμό, γιατί απαιτούν από τη μητέρα χρόνο και κόπο άσκοπα, μετατρέποντας αναίτια μια φυσιολογική διαδικασία σε «δύσκολη», «ιδανική».

10^η Λανθασμένη οδηγία: τήρησε μια συγκεκριμένη, περιοριστική διατροφή, εάν θέλεις να θηλάσεις.
Η επιστημονική αλήθεια: Δεν είναι απαραίτητος κανένας ιδιαίτερος περιορισμός στη διατροφή της λεχώνας. Οι οδηγίες αυτές προσθέτουν δυσκολίες στη ζωή της χωρίς λόγο. Η αλήθεια είναι ότι ένα μωρό που θηλάζει μια μητέρα η οποία δεν έχει και την «τέλεια» διατροφή είναι πιο πιθανό να είναι υγιές, σε σύγκριση με εκείνο που πίνει μπιμπερό από τη μαμά του. Μια φυσιολογική, ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία είναι το μόνο που χρειάζεται. Οι σούπες, τα άνοστα, η αποφυγή ενός τεράστιου καταλόγου συγκεκριμένων τροφίμων δεν έχουν καμία επιστημονική βάση.

11^η Λανθασμένη οδηγία: Αν πονέσουν οι θηλές σου, πρέπει να διακόψεις το θηλασμό
Η επιστημονική αλήθεια: Τις περισσότερες φορές οι θηλές πληγώνονται λόγω κακής στάσης, τοποθέτησης και σύλληψης του στήθους από το μωρό. Η λύση στα προβλήματα αυτά είναι να βελτιώσουμε την τεχνική του θηλασμού, να λάβουμε οδηγίες από ειδικό για την αντιμετώπιση του πόνου με συνέχιση παράλληλα του θηλασμού, όχι να τον σταματήσουμε με την πρώτη δυσκολία.

12^η Λανθασμένη οδηγία: Μετά την έξοδό σου από το μαιευτήριο, δες κάποιον επαγγελματία υγείας στις σαράντα ημέρες από τη γέννηση του παιδιού.
Η επιστημονική αλήθεια: Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συστήνει επίσκεψη της λεχώνας από ειδικό μέσα στις πρώτες 2-3 ημέρες από την έξοδό της από το μαιευτήριο. Η υποστήριξη πρέπει να συνεχιστεί κατά τις πρώτες εβδομάδες της γαλουχίας με τουλάχιστον άλλες μία με τρεις επισκέψεις, ανάλογα με τα προβλήματα που προκύπτουν. Πολλές γυναίκες παλεύουν να διατηρήσουν τη γαλουχία στο σπίτι, μέσα σε περιβάλλον μη υποστηρικτικό και χωρίς να έχουν λάβει σωστές οδηγίες. Αρκετές από αυτές δυστυχώς έχουν καταλήξει στο μπιμπερό όταν φτάνουν για πρώτη φορά στην πόρτα του παιδιάτρου, σαράντα ημέρες μετά τη γέννηση του παιδιού.

13^η Λανθασμένη οδηγία: Εάν το μωρό σου «δεν παίρνει ικανοποιητικά» βάρος, πρέπει να του δώσεις συμπλήρωμα ξένου γάλακτος.
Η επιστημονική αλήθεια: Πολλές φορές επαγγελματίες υγείας «τρομοκρατούν» τη λεχώνα για το βάρος του μωρού της, χωρίς να υπάρχει στην πραγματικότητα κανένα πρόβλημα. Άλλες φορές πάλι υπάρχει πρόβλημα, όμως καταφεύγουν εύκολα και αμέσως στη λύση του ξένου γάλακτος, χωρίς προηγούμενα να δώσουν οδηγίες για αποτελεσματικότερο θηλασμό, χρήση θηλάστρου από τη λεχώνα κα.

14^η Λανθασμένη οδηγία: Σταμάτησε να θηλάζεις το παιδί, εάν χρειάζεται να πάρεις κάποιο φάρμακο, όπως παυσίπονο, αντιβίωση κα.
Η επιστημονική αλήθεια: Αυτή η οδηγία είναι εννιά στις δέκα φορές λανθασμένη. Υπάρχει πολύ μεγάλη άγνοια των επαγγελματιών υγείας σχετικά με το θέμα, για αυτό η μητέρα πρέπει να συμβουλεύεται ειδικό γαλουχίας όποτε κάποιος της απαγορεύει το θηλασμό του παιδιού της επειδή εκείνη παίρνει κάποιο φάρμακο. Η αλήθεια είναι ότι τα συνήθη φάρμακα είναι συμβατά με το θηλασμό, υπάρχουν ελάχιστα φάρμακα που πραγματικά βλάπτουν το παιδί μέσα από το μητρικό γάλα. Η αλήθεια είναι τέλος ότι το μωρό κινδυνεύει συνήθως πολύ περισσότερο από το μη θηλασμό, παρά από την απειροελάχιστη δόση κάποιου φαρμάκου.

15^η Λανθασμένη οδηγία: Μη θηλάζεις μετά τους έξι μήνες της ζωής του μωρού, δεν του προσφέρεις τίποτα.
Η επιστημονική αλήθεια: Κάθε μέρα θηλασμού παραπάνω είναι κέρδος για μωρό και μητέρα. Όλοι οι διεθνείς οργανισμοί διαβεβαιώνουν ότι ο θηλασμός έχει μεγάλη αξία και μετά τους έξι μήνες της ζωής του μωρού, ενώ συστήνουν την συνέχιση της γαλουχίας για τουλάχιστον δύο χρόνια, χωρίς ανώτερο όριο, για όσο θέλουν μητέρα και παιδί.

Αναζητήστε τον ειδικό που θα σας καθοδηγήσει σωστά και σύγχρονα πάνω στην προσπάθειά σας να θηλάσετε το μωρό σας, όπως ακριβώς αναζητάτε τον κατάλληλο επαγγελματία για κάθε άλλο τομέα της υγείας σας. Η αντίληψη ότι ο μητρικός θηλασμός είναι μια φυσική, ενστικτώδης διαδικασία που θα μας έρθει «αυτόματα», χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία ή ενημέρωση, είναι το ίδιο λανθασμένη με την αντίληψη πως ό,τι λέγεται από επαγγελματία υγείας πάνω στο ζήτημα είναι «αυτόματα» έγκυρο. Είναι ακόμα το ίδιο λανθασμένη με εκείνη την αντίληψη που αρνείται να δει τη γαλουχία ως ιδιαίτερο επιστημονικό πεδίο με συγκεκριμένες γνώσεις, δεξιότητες, πιστοποίηση και εξειδίκευση. Στην πραγματικότητα, η πιθανότητα να ακούσετε επιστημονικά ακριβείς οδηγίες για το θηλασμό του παιδιού σας είναι τόσο μεγαλύτερη, όσο απευθύνεστε στους εξής ειδικούς (κατά σειρά προτεραιότητας):

Διεθνώς Πιστοποιημένους Συμβούλους Γαλουχίας IBCLC
Συμβούλους θηλασμού της La Leche League Ελλάδας
Γυναικολόγους, Παιδιάτρους και Μαίες με σχετική εκπαίδευση και πιστοποίηση στο αντικείμενο.
Έμπειρες μητέρες που έχουν θηλάσει επιτυχώς και μακροχρόνια.